April 2009

You are currently browsing the monthly archive for April 2009.

De paleisraad

Zonder de lovende woorden van De dodo zou dit boek waarschijnlijk niet op mijn pad gekomen zijn. Een weinig aansprekende cover, een voor mij onbekende schrijver, en nog Amerikaan ook, met bijna 600 pagina’s te dik, en een achterflap die minder beloofd dan het boek in werkelijkheid blijkt te zijn.

Om met dat laatste te beginnen: De paleisraad is veel meer dan de zoektocht van Eddie naar zijn zus. In de eerste plaats is De paleisraad vooral ijzersterke faction. Wie Amerika jaren 60 zegt, zegt complottheorie. De moorden op JFK, Robert Kennedy en Martin Luther King, de arrestatie van Rudolf Abel en later de ruil met de Russen van Gary Powers, opkomst en ondergang van Dick Nixon, alles blijkt bij Stephen L. Carter uit te maken van één enkel groot complot. Ronduit fascinerend! En dan doet dikte er ook niet meer toe. Bovendien schrijft Carter uiterst vlot en staat zijn verhaal niet bol van de Hollywood actie. Een aanwinst, deze Stephen L. Carter!

(Stephen L. Carter - De paleisraad)

Vanhetboekenfront.nl Dankzij de WPtouch plugin is deze website nu ook goed toegankelijk met de iPhone en andere smartphones. Niet noodzakelijk, maar het kan dus waarom niet? De threaded comments werken helaas niet, dat is een klein minpuntje. Aan de andere kan, de plugin is nog volop in ontwikkeling dus wie weet komt dat ooit nog eens.

Update: in Opera Mini werkt dit dan weer niet (althans, niet volgens de online Opera Mini Simulator).

Dan begin je zo’n challenge, denk je “leuk, weer eens wat SF lezen” om vervolgens enigszins met de handen in het haar te zitten. Het valt vaak zo tegen en/of is hopeloos verouderd.

In 1996 kocht ik de (tot dan toe) complete Ringwereld-cyclus. Maar na lezing van het eerste deel was ik er wel klaar mee. Ik heb mij echt door Ringwereld heen moeten worstelen. Het fenomeen Ringwereld is zodanig onvoorstelbaar dat het vrijwel niet mogelijk is je er wat bij voor te stellen.

Maar goed, je moet wat met die SF categorie. Dus trok ik Bouwers van Ringwereld uit de kast. En wonder boven wonder beviel mij dat eigenlijk wel. Nog steeds is Ringwereld een onbegrijpelijk fenomeen, nog steeds is het een raar gezelschap bestaande uit een 200 jarige man, de op een Wookie gelijkende Spreker-met-dieren/Chmee en een poppenspeler, een drie benig, tweekoppig soort struisvogel, genaamd Verst-in-de-achterhoede. En na lezing heb ik best zin om ook Beschermers van Ringwereld en Kinderen van Ringwereld uit de kast te trekken. Het komt wel goed met die SF categorie.

(Larry Niven - Bouwers van Ringwereld)

Poortwachter

Meestal is een tweede boek in een serie dikker dan het voorafgaande. Niet bij Poortwachter, het tweede deel van wat een serie van vijf boeken moet worden. En zowaar is dat een keer jammer want iets meer verhaal had dit een beter boek gemaakt. In een kort voorwoord schrijft Kristian Lundberg: “Het idee is dat de vijf delen als opzichzelfstaande verhalen gelezen kunnen worden - maar ook dat het geheel groter wordt dan elk afzonderlijk deel.” Precies zoals ik laatst ook al bij Håkan Nesser constateerde. En toch, wie het voorgaande deel Vuurvreter niet gelezen heeft zal bij Poortwachter met enige regelmaat zijn wenkbrauwen ophalen. En Lundberg schrijft toch al niet voor het grote publiek, daarvoor zijn de tot nog toe vertaalde delen te weinig verhalend, en teveel gericht op mooie zinnen, poëtische vondsten, filosofische bespiegelingen en een aanklacht tegen sociale misstanden.

Het was deze koude, deze wreedheid in maart, die de daklozen bijeen had laten komen voor de gesloten deuren van het Leger [des Heils] - in de hoop dat die open zou gaan en hun allemaal plaats zou bieden. Het is met nachtlogies net als met het geloof; velen zijn geroepen, enkelen zijn uitverkoren.

(Kristian Lundberg - Poortwachter)

Een staat van vrijheid speelt zich af in een vrij land in Afrika, waar tijdens een burgeroorlog de regerende stam wordt uitgemoord. Voor Engelsen als Bobby en Linda, die vanuit de hoofdstad terugrijden naar de leefgemeenschap van hun landgenoten, zijn de wegen open. Ze zijn blank, onpartijdig en beschermd en hebben zo op hun eigen manier in Afrika een staat van vrijheid gevonden. Maar deze neutraliteit zal niet lang standhouden. Het Afrika dat Bobby en Linda leren kennen is niet dat van de romantiek of de zendingsdrang, maar iets oneindig veel dubbelzinnigers.

Eigenlijk had ik Een staat van vrijheid voor de prijswinnaars categorie bedacht, het boek won de Booker Prize in 1971 en schrijver V.S. Naipaul de Nobelprijs voor de literatuur in 2001. Maar ik las al de nodige prijswinnaars, en heb er nog genoeg liggen bovendien, terwijl de categorie Afrika zich nogal moeizaam vult. Gezien bovenstaande tekst, te vinden op de achterflap, is een switch dan snel gemaakt.

Blijkt bij lezing dat het helemaal geen roman is, maar een verhalenbundel, waarvan alleen het titelverhaal zich in Afrika afspeelt. Maar dat titelverhaal is dan wel langer dan mijn enige bijdrage in de categorie tot nog toe, dus vooruit.

Vijf verhalen, drie lange en twee korte die als proloog en epiloog fungeren, maar één overkoepelend thema: de prijs van vrijheid. Persoonlijke favoriet: Een der velen. Soms wat gedateerd, ook qua taalgebruik, maar na bijna veertig jaar is dat misschien ook niet zo gek.

(V.S. Naipaul - Een staat van vrijheid)

De ketter

Ik bewaar goede herinneringen aan De kronieken van de krijgsheren trilogie van Bernard Cornwell die ik een jaar of 10 geleden las. Toen ik een paar jaar geleden De ketter in de ramsj zag liggen, ook al een verhaal over de graal, kocht ik die dus zonder enige twijfel. Nu ik dat boek dan eindelijk eens oppak om te gaan lezen blijkt het deel 3 van The Grail Quest trilogie te zijn, waarbij de eerste twee delen nooit door Meulenhoff (het zal eens niet) vertaald zijn.

Nu is De ketter gelukkig heel goed als los verhaal te lezen. Er worden wel wat toespelingen gemaakt naar eerdere gebeurtenissen, maar op zodanige wijze dat je niet het idee hebt iets te missen. En Cornwell weet verschrikkelijk goed te boeien. Vanaf het beleg van Calais tot aan het uitbreken van de zwarte dood speelt zich een fictief verhaal af waarin een aantal lieden jacht maken op de graal, allemaal ter meerdere glorie van God maar toch ook vooral zichzelf.

(Bernard Cornwell - De ketter)

De wandelaar

Sinds een maand of twee maak ik wekelijks een wandeling. Gewoon een stuk lopen, vaak een rondje, soms van A naar B. De tip van de striphandelaar om na mijn kennismaking met manga De wandelaar van Jirô Taniguchi te lezen was dan ook bij voorbaat al een goed idee.

De wandelaar is een bundeling van 8 korte verhalen, op scenario van Masayuki Kusumi. In elk verhaal staat een wandeling door Tokyo centraal. Gewoon een stuk lopen, vaak een rondje, soms van A naar B. Eigenlijk nauwelijks een verhaal. Vaak niet meer dan wat nostalgische bespiegelingen, een oude klompenwinkel met ramen van papier of een lang uit het zicht verdwenen jeugdvriend die zijn pad kruist.

Onthaasting in een boekje, niets meer of minder is De wandelaar. Of zoals Jirô Taniguchi zelf zegt in een afsluitend interview:

Als U even vrij hebt, probeer doelloos rond te wandelen. Meteen, zonder dat je het beseft, gaat de tijd trager. Hier of daar vind je vergeten zaken, je geniet van de voorbijtrekkende wolken en beetje bij beetje kom je tot rust. De persoon die daar in die wandeling is, ligt het dichtst bij wat je echt bent.

(Taniguchi & Kusumi - De wandelaar)

In mijn herinnering was ik een jaar of tien dat ik het verhaal van Odysseus voor het eerst las. Google leert mij dat het 1982 was. Vanaf week 8 tot en met week 18 stond De thuiskomst van Odysseus als wekelijks vervolgverhaal in de Donald Duck. Ik was dus elf, ook een mooie leeftijd voor zo’n klassiek verhaal.

De terugkeer van Odysseus © Erven Hans G. Kresse

Ik heb wel eens eerder gezocht naar deze versie maar kon toen niets vinden. Dat zal in 2005 geweest zijn, en ondertussen is internet gegroeid. Nu leverde het wel resultaat op, een exacte titel, de publicatie datum, enkele illustraties en de naam van degene die het verhaal toen geschreven had.
De illustraties waren van Hans G. Kresse, voornamelijk bekend van de strip Eric de Noorman maar ook illustrator voor de boeken van De vijf en Arendsoog om nog wat ander jeugdsentiment te noemen. Het verklaard waarom de illustraties bij De thuiskomst van Odysseus zo aan vikingen doet denken. Elke aflevering was voorzien van een pagina grote illustratie.

De terugkeer van Odysseus © Erven Hans G. Kresse

Het verhaal zelf werd “opnieuw verteld” (zoals dat er zo mooi bij staat) door Allard Schröder. Nu een gevierd schrijver maar toen verdiende hij zijn brood nog met het schrijven van verhalen voor de Donald Duck. In 1989 zou hij debuteren met de roman De gave van Luxuria: een groteske.
Ik herinner mij het verhaal als vrij rechtlijnig. Op naar Troje, de list met het houten paard, de slag met de Kikonen, het bezoek aan de lotuseters, de cycloop Polyphemos, het bezoek aan de god van de wind Aiolus, het eiland van de Laistrygonen, de tovenares Kirke, het bezoek aan de onderwereld, de Sirenen, de zeemonsters Scylla en Charybdis, de koeien van Helios, het jarenlange verblijf bij Kalypso, het bezoek aan de Faiaken en uiteindelijk thuis op Ithaka de slag met de vrijers. Kortom, een echt jongensboek met veel spannende momenten. Voor zover na te gaan is deze versie nooit als boek of in een verhalenbundel uitgegeven.

Odysseus: een man van verhalen van Imme Dros, bekroond met een Zilveren Griffel in 1995, is gebaseerd op haar eigen vertaling van de Odysseia. In deze versie draait het minder om actie en is er meer oog voor drama. De goden spelen hier ook veel meer een rol in, kibbelend en bekvechtend met elkaar. Ook is er meer aandacht voor het feit dat de Odysseia oorspronkelijk als gedicht is geschreven.

(Imme Dros - Odysseus: een man van verhalen)

Het is een en al dichters wat ik lees. Behalve drie romans van dichters, Sebastian Barry, Mark Boog en Anna Enquist las ik een roman over dichters, De wilde detectives en negen gedichten van Antjie Krogt. En dan ligt er ook nog een bloemlezing van J.A. dèr Mouw op het nachtkastje.

Bij Zwaan kleef aan dacht ik in eerste instantie dat Henny Vrienten zelf aan het dichten was geslagen.

Nachtzuster, wat moet ik zonder jou beginnen
Nachtzuster, ik brand van binnen

Maar nee, Zwaan kleef aan is een bloemlezing, samengesteld zoals Vrienten zelf poëzie leest. Het ene gedicht roept associaties op met het volgende. Het levert een uiterst gevarieerde bloemlezing op, en de korte toelichtingen van Vrienten halen weliswaar niet het niveau van Gerrit Komrij maar zijn desalniettemin de moeite waard.

(Henny Vrienten - Zwaan kleef aan)