July 2009

You are currently browsing the monthly archive for July 2009.

Een recensie van Arnon Grunberg bracht deze roman van Luigi Pirandello onder mijn aandacht. Recensies van Grunberg zijn wel vaker goed voor een aanschaf. Toch ligt zo’n boek dan nog zeker twee jaar ongelezen in de kast.

Zonde eigenlijk, want Iemand, niemand en honderdduizend is een prettig geschreven roman die evengoed behoorlijk aan het denken zet. De vrouw van Vitangelo Moscarda zegt dat zijn neus scheef staat, zelf had hij dat nog nooit gezien. Maar als mijn vrouw mij zo ziet, hoe zien anderen mij dan? En zie ik mijzelf wel? Het leidt tot een ontdekking van de identiteit en een ontbinding van de persoonlijkheid waarbij Vitangelo zich met regelmaat tot de lezer zelf richt. De humor maakt alles aangenaam dragelijk.

(Luigi Pirandello - Iemand, niemand en honderdduizend)

Maandagskinderen was het debuut van Arnaldur Indriðason. En wat is hij als schrijver gegroeid als je Maandagskinderen vergelijkt met het bekroonde Moordkuil.

In Maandagskinderen is hij duidelijk nog zoekende. Erlender is slechts een schim, Pálmi is wat dat betreft veel meer de hoofdpersoon en eigenlijk ook veel meer uitgewerkt dan Erlendur zelf, de plot is vergezocht en het verhaal eindigt ook wat abrupt. Daar staat tegenover dat de laatste 80 bladzijden wel bijzonder spannend zijn. Ach, prima debuut eigenlijk.

(Arnaldur Indriðason - Maandagskinderen)

Dertien tekenaars, o.a. Lorenzo Mattotti, Dave McKean, François Avril en Gradimir Smudja, doen dertien verschillende Bob Dylan songs, en dat alles in de geweldige vertaling van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes.

Girl from the North Country door François Avril

(Bob Dylan Revisited)

De kleine keizer is met voorsprong het beste boek ooit van Martin Bril. Niet voor niets bekroond met de VPRO Bob den Uyl prijs 2009, een dag voor zijn overlijden. En toch verschilt het niet veel van andere boeken. Ook hier stukjes voor de krant, De Morgen en De Volkskrant in dit geval, verzameld rond één thema. Het verschil met bijvoorbeeld Een plek onder de zon of Schitterend blauw moet dan haast die “passie” uit de ondertitel zijn.

Chronologisch verhaalt Martin Bril over Napoleon Bonaparte, vanaf zijn geboorte op Corsica tot aan zijn sterfbed op St. Helena met al die beroemde veldslagen daar tussen. Maar dan wel op die typische Bril manier, met aandacht voor de voorjaarsbloeiers bijvoorbeeld (”Hup, je ratst een bosje tulpen mee. Kleur doet er niet toe. Als er maar een cellofaantje omheen zit.”), eten onderweg (over het dorp Waterloo: “Je kunt er prima oesters eten”), of tinnen soldaatjes (”Hij is veel zwaarder dan je van zo’n klein poppetje zou denken, maar dat is het lood, hetzelfde spul waar ze kogels van maken. Dat schiet dan altijd even door me heen.”). Klein nadeel is dat Bril er van uitgaat dat iedereen maar de Franse taal machtig is, er wordt nogal druk geciteerd uit gelezen boeken. Een paar voetnoten met vertaling had wel prettig geweest.

(Martin Bril - De kleine keizer)

Een klarinetkwartet vernoemd naar de in 1996 overleden componist Tristan Keuris, die echter nooit een klarinetkwartet schreef. Wel een kwartet voor saxofoon en een concertino voor basklarinet en strijkkwartet. Maar dus niet voor 3 klarinetten en een basklarinet. Sowieso een vreemde en niet erg gebruikelijke combinatie, zo’n klarinetkwartet.

Anja Sicking studeerde zelf ook klarinet aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, net als de vier leden in deze novelle. Het Keuriskwartet was haar literaire debuut en gelijk goed voor de Marten Toonder/Gertjan Lubberhuizenprijs 2001. Gek genoeg was die prijs dan niet voldoende voor een herdruk, de derde druk die ik nu las verscheen in 2009 als pocket uitgave.

(Anja Sicking - Het Keuriskwartet)

Na lezing van Kafka op het strand verschenen er in de comments hier enige “must reads” adviezen betreffende Haruki Murakami. Goed advies is nooit weg, dus las ik nu Ten zuiden van de grens. En inderdaad, er zit genoeg muziek in om binnen de categorie te passen. (doch niet zoveel als in Kafka op het strand, waar muziek een zo danige rol speelt dat je er zelfs een scriptie over schrijven kunt)

Ten zuiden van de grens is een compleet ander soort boek dan Kafka op het strand. Nauwelijks surrealistisch, eerder een gewoon liefdes verhaaltje. Ergens deed het mij denken aan De eenzaamheid van de priemgetallen, hoewel Shimamoto en Hajime iets minder gemankeerd zijn dan Alice en Mattia.

‘Naar wat voor soort muziek luistert je vrouw graag?’
‘Als ze al naar iets luistert, luistert ze mee naar wat ik draai. Ze zet nooit uit zichzelf een plaat op. Volgens mij weet ze niet eens hoe dat moet.’

Murakami schrijft op herkenbare wijze over relaties, soms zelfs pijnlijk herkenbaar. Hoewel dat misschien ook wel ligt aan de omstandigheden waaronder je een boek leest.

Als iets maar op dezelfde manier blijft doorsukkelen, daalt hoe dan ook het energie peil.

Hoewel een prachtboek, zo een waar je uit kunt blijven quoten, heeft de surrealistische Murakami voorlopig mijn voorkeur.

(Haruki Murakami - Ten zuiden van de grens)

In ongenade

In ongenade las ik eerder in 2001, 2002, daar omtrent. Ondanks het feit dat In ongenade de Booker prize 1999 had gewonnen, waarmee J.M. Coetzee de eerste was die die prijs twee maal kreeg, ondanks allerlei lovende recensies, kon ik er maar weinig waardering voor opbrengen. Neerslachtig en negatief, zo herinner ik het verhaal mij, met een teveel aan bijzaken.

Waarom dan toch herlezen? De verfilming, daar ben ik nieuwsgierig naar. Bovendien kwam er in 2003 een Nobelprijs bij voor Coetzee en geld het boek zelf zo langzamerhand als een klassieker met herdruk na herdruk. Misschien dat ik iets gemist heb bij eerdere lezing.

En blijkbaar was dat het geval. Hoewel er nog altijd stukken zijn, dat hele gedoe met die opera rond Byron bijvoorbeeld, die mij overbodig lijken. Nou ja, misschien niet geheel overbodig, maar toch zeker te langdradig. Desondanks. Een toch wel erg sterk boek over Zuid-Afrika en de zoektocht naar samenleven in een verscheurde maatschappij.

(J.M. Coetzee - In ongenade)

Het

Natuurlijk is Het het engste Stephen King boek en Pennywise de allermooiste bad guy, maar Het is meer dan dat. Het is vooral ook een boek over herinneringen, over jeugd en over vergeten. En ook een boek dat aanzet om te herinneren.

Zo herinner ik mij ineens weer de bibliotheek uit mijn jeugd: kaartenbakken om boeken op te zoeken, microfiches met oude kranten, de gewijde stilte, regen op de glazen dakkoepels, ouderwets afstempelen met een datumstempel.

Ik herinner mij de film die ik ooit zag en dacht het boek nooit gelezen te hebben. Maar tijdens het lezen kwamen er toch herinneringen naar boven, misschien dat ik ooit wel de (veel kortere) eerste druk bij de bibliotheek vandaan gehaald heb.

En lezen brengt ook herinneringen van recentere datum weer naar boven, herinneringen aan De donkere toren, aan De beproeving en aan Derry verhalen zoals Insomnia.

Ben ik alleen nog benieuwd hoe ik de recente lezing van Het later zal herinneren.

(Stephen King - Het)

Mooi dat na De wandelaar meer werk van Jirô Taniguchi in vertaling verschijnt (naast Een dierentuin in de winter is ook het autobiografische Herinneringen (deel 1) bij Casterman verschenen), jammer dat die vertaling tot stand gekomen lijkt te zijn door middel van babelfish of een soortgelijke service.

Een dierentuin in de winter schijnt ook autobiografisch te zijn. Japan 1966, De jonge Hamaguchi vertrekt naar Tokio om mangaka te worden. Na een paar jaar assistent te zijn geweest tekent hij in zijn vrije uren zijn eigen manga, aangespoord door de liefde, en wordt uitgegeven. Mooi verhaal, vol wonderlijke en artistieke figuren, prachtige tekeningen… Alleen jammer van die vertaling.

(Jirô Taniguchi - Een dierentuin in de winter)