November 2009

You are currently browsing the monthly archive for November 2009.

De een van de ander

November 25, 2009 in Gelezen 2009 | 1 comment

Ooit kocht ik De Berlijnse trilogie, een omnibus met de de drie Bernie Gunther thrillers van Philip Kerr. Maar die leende ik uit, aan een Duitser nog wel, en zag het nooit meer terug. Drie jaar geleden besloot Kerr om Bernie Gunther nieuw leven in te blazen, zijn andere thrillers verkochten toch lang niet zo goed als die over de detective in nazi Duitsland. Met het verschijnen van alweer de derde nieuwe Bernie Gunther is De een van de ander herdrukt als promotiepocket, kennis maken voor een klein prijsje, € 3,95 in dit geval.

Historisch zit het allemaal goed in elkaar. Duitsland na de oorlog komt overtuigend tot leven. Gezochte nazi’s die proberen te ontsnappen naar Zuid-Amerika; Adolf Eichmann speelt een bijrol in het verhaal, Amerikanen die nazi artsen beschermen omdat de medische ontwikkelingen belangrijker zijn dan het bestraffen van medische experimenten en Joodse organisaties die jacht maken op nazi’s zorgen dat er van dit boek nog wat geleerd kan worden.

Minder overtuigend is detective Bernie Gunther zelf. Wat een schlemiel! Dat hij een zaak oplost berust meer op toeval en de stommiteiten van anderen dan aan zijn eigen slagvaardigheid. Veelvuldig lijkt zijn laatste uurtje geslagen maar weet hij daar op ongeloofwaardige wijze weer aan te ontsnappen. En na De een van de ander volgen er tot nog toe nog twee delen.

(Philip Kerr - De een van de ander)

Het licht van vroeger dagen

November 15, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Eigenlijk valt het mij tegen, al die ScienceFiction. De herinnering eraan blijkt beter dan de werkelijkheid. Of ik lees telkens weer het verkeerde boek.

Ook Het licht van vroeger dagen is een boek met geweldige ideeën maar met een tegenvallend plot. Bij goeie ScienceFiction staat techniek in dienst van het verhaal, hier staat het verhaal in dienst van een verkenning van de gevolgen van een bepaalde uitvinding. De mogelijkheid om via wormgaten in het verleden te kunnen kijken. ‘Iedereen kan elkaar gaan volgen’ berichte nu.nl gisteren, en hoe dat uit kan pakken laat Het licht van vroeger dagen zien. Alleen is men de plot vergeten. En dat is jammer, want Arthur C. Clarke en Stephen Baxter zijn verrassend actueel met hun toekomst visie.

Zo voorspellen ze, het boek verscheen in 2000, een kredietcrisis in 2009:

Maar Groot-Brittannië was in verval. Als onderdeel van een verenigd Europa - en dus niet meer in bezit van macro-economisch politiek gereedschap als zeggenschap over wissel- en rentekoersen, maar ook niet beschermd door de gebrekkig geïntegreerde grotere economie - was de Britse regering niet in staat om een plotse, steile daling van de economie tot staan te brengen.

Verdere issues betreffen oorlogen om (drink)water en moet ik met enige regelmaat, bij politieke ontwikkelingen, denken aan De terugkeer van de geschiedenis. Als je als ScienceFiction schrijvers zo’n visie hebt is het jammer dat er geen sterker verhaal omheen gebouwd is. Nu verzand dat teveel in terug in de tijd kijken om te zien hoeveel er nu werkelijk waar is van de bijbel en het via DNA terugvolgen van voorouders over een tijdsbestek van miljoenen jaren terug. Een gemiste kans.

(Arthur C. Clarke & Stephen Baxter - Het licht van vroeger dagen)

Essay over het toegewijde bestaan als supporter van voetbalclub Standard de Liège

November 14, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Eigenlijk let ik nooit op die literaire juweeltjes maar dit keer viel mijn oog er wel op, misschien wel vanwege die grote stapels. En als dan blijkt dat dit essay van Dimitri Verhulst ook nog eens exclusief geschreven is, is de koop snel gesloten. Normaal gesproken geef ik niks om voetbal maar nu heb ik mij er kostelijk mee vermaakt. Dit essay houdt zich op ergens tussen De helaasheid der dingen en Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Over supporters artikelen (een string met logo: “…op het miniscule stukje stof dat een brug slaat van de ene snee naar de andere, vond de couturier nog net voldoende plaats om de volledige clubnaam te borduren.”), over voetbal “op café” kijken (”Maar je wordt daar altijd weer zo dronken van en tegen de tijd dat de eerste hoekschop wordt genomen is elke vezel van je kledij reeds doorregen van nicotinestank.”) en in de file staan voor het stadion (”Er worden duimen de lucht in gepriemd, glimlachen gewisseld. Idyllisch, haast. Alleen jammer van die CO2.”).
Het mooiste literaire juweeltje tot nog toe.

(Dimitri Verhulst - Essay over het toegewijde bestaan als supporter van voetbalclub Standard de Liège)

De terugkeer van de geschiedenis

November 10, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Terwijl in Berlijn gevierd wordt dat de muur twintig jaar geleden is gevallen, lees ik De terugkeer van de geschiedenis van Robert Kaplan.

In de jaren direct na de Koude Oorlog leek zich het aanlokkelijke perspectief te openen van een nieuwe internationale orde waarin natiestaten versmolten of volledig verdwenen, ideologische conflicten wegvielen, culturen zich vermengden en er steeds meer ruimte ontstond voor vrije handel en communicatie. De moderne democratische wereld wilde geloven dat met het einde van de Koude Oorlog niet slechts één strategisch en ideologisch conflict beëindigd was, maar dat álle strategische en ideologische conflicten ten einde waren gekomen. Volkeren en hun leiders hunkerden naar ‘een getransformeerde wereld’.
Maar dat was een illusie. De wereld is niet getransformeerd.

In een scherpe analyse toont Kagan, een neoconservatieve denker en iemand wiens ideeën van invloed waren op het beleid van president Bush, de stand van zaken bij de verschillende grootmachten, de te verwachten botsingen tussen democratieën en autocratieën, en de strijd van moslimfundamentalisten. En dat alles kort en bondig in heldere taal. Ik zal in de nabije toekomst nog vaak terugdenken aan dit boekje bij berichtgeving over internationale betrekkingen.

(Robert Kagan - De terugkeer van de geschiedenis)

Een ochtend in Irgalem

November 8, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Net een arthouse film, dit Een ochtend in Irgalem van Davide Longo, veel sfeer, vreemde overgangen en achteraf kan je niet vertellen waar het over ging. “Maar mooi was het wel!” Nu is Davide Longo van oorsprong filmmaker, en Een ochtend in Irgalem zijn roman debuut, en dat verklaart een hoop. Hij schetst sfeervolle beelden van Ethiopië ten tijde van de Italiaanse bezetting, filmisch beschreven met oog voor kleine details. Uiterst traag vertelt hij rond mooie plaatjes een dun verhaaltje dat vaag aan Hart der duisternis doet denken. Mooi is het wel, maar een volgende keer wat meer inhoud graag.

(Davide Longo - Een ochtend in Irgalem)

De Godenmakers

November 4, 2009 in Gelezen 2009 | 2 comments

Ooit vergeleek ik Het lied van ijs en vuur van George R.R. Martin met de Duin boeken van Frank Herbert. Eigenlijk had ik die dit jaar willen herlezen, in ieder geval het eerste deel, maar ik ga dat niet redden, qua tijd. De Godenmakers is qua omvang net even beter te behappen.

De Godenmakers is weer zo’n boek in alternatieve spelling, zoals eerder de eerste drie Duivelsprinsen van Jack Vance (zie De sterrenkoning). Copyright Nederlandse vertaling 2001 J.M. Meulenhoff bv, Amsterdam. Maar na enige naspeuring blijkt de vertaling van Lucien Duzee eerder te zijn uitgegeven door uitgeverij Born in 1978, en door uitgeverij Het Spectrum in 1984 en in 1994. De vertaling stamt dus uit 1978.
Het is bij De Godenmakers niet alleen de C die door een K vervangen wordt, (in bijvoorbeeld aksepteren, kreatie en woonkompleks) maar ook de X die wordt vervangen door KS, (in bijvoorbeeld eksotische, eksplosie en ekskuseer), de Q door de KW (in akwarium en konsekwentie) en zelfs de Y door IE (in samenzweerderstiep). Deze alternatieve spelling zorgt er voor dat ik toch net wat vaker een zin moet herlezen.

Vergeleken met Duin valt De Godenmakers erg tegen. Het verhaal is rijk aan ideeën maar het ontbreekt een beetje aan samenhang. Ook weer niet zo heel gek, De Godenmakers is een samenvoeging van vier korte verhalen met één en dezelfde hoofdrolspeler. Het zijn vooral de inleidende woorden bij ieder hoofdstuk, vaak opgetekende fragmenten van gesprekken met een van de karakters over onderwerpen als oorlog, vrede, politiek en religie, die dit boek toch de moeite maakt.

Als u een buitenstaande macht in het leven roept om vrede af te dwingen, zal die buitenstaande macht steeds sterker worden. Ze heeft geen alternatief. Het onvermijdelijke resultaat is dan een eksplosie, alles vernietigend en chaotisch. Zo gaat het in ons universum.

Een parallel met Irak of Afghanistan is niet moeilijk te trekken.

(Frank Herbert - De Godenmakers)

Een storm van zwaarden: Bloed en goud

November 2, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Aanvankelijk kabbelt de tweede helft net zo kalmpjes voort als de eerste helft, maar als na zo’n honderddertig bladzijden dan toch eindelijk de actie losbarst, barst die ook goed los. Net als in De strijd der koningen volgen er een aantal volslagen krankzinnige plotwendingen: koning Robb Stark vermoord, tijdens de bruiloft van zijn oom, en vrouwe Catelyn, zijn moeder en een van de stemmen die het verhaal vertellen, eveneens de keel doorgesneden. En dan zie ik de Starks nog altijd als de helden van dit epos.

Ook koning Joffrey vindt de dood, op zijn eigen bruiloft nog wel, maar wie daar achter zit blijft duister. Dat wekt dan toch weer wat minder verbazing maar toch ook hier de vraag: wie blijft er nog over na zoveel doden?

De vraag of ik het Het lied van ijs en vuur verder moet lezen, of dat ik het voor gezien moet houden blijft lastig te beantwoorden. Aan de ene kant leest het vlot weg en zit het verhaal vol bizarre plotwendingen, complotwendingen!, anderzijds heb ik met de twee helften Een storm van zwaarden ruim 1100 bladzijden tekst gelezen zonder het gevoel te hebben een verhaal gelezen te hebben, met een kop en een staart.

(George R.R. Martin - Een storm van zwaarden: Bloed en goud)