De een van de ander

Ooit kocht ik De Berlijnse trilogie, een omnibus met de de drie Bernie Gunther thrillers van Philip Kerr. Maar die leende ik uit, aan een Duitser nog wel, en zag het nooit meer terug. Drie jaar geleden besloot Kerr om Bernie Gunther nieuw leven in te blazen, zijn andere thrillers verkochten toch lang niet zo goed als die over de detective in nazi Duitsland. Met het verschijnen van alweer de derde nieuwe Bernie Gunther is De een van de ander herdrukt als promotiepocket, kennis maken voor een klein prijsje, € 3,95 in dit geval.

Historisch zit het allemaal goed in elkaar. Duitsland na de oorlog komt overtuigend tot leven. Gezochte nazi’s die proberen te ontsnappen naar Zuid-Amerika; Adolf Eichmann speelt een bijrol in het verhaal, Amerikanen die nazi artsen beschermen omdat de medische ontwikkelingen belangrijker zijn dan het bestraffen van medische experimenten en Joodse organisaties die jacht maken op nazi’s zorgen dat er van dit boek nog wat geleerd kan worden.

Minder overtuigend is detective Bernie Gunther zelf. Wat een schlemiel! Dat hij een zaak oplost berust meer op toeval en de stommiteiten van anderen dan aan zijn eigen slagvaardigheid. Veelvuldig lijkt zijn laatste uurtje geslagen maar weet hij daar op ongeloofwaardige wijze weer aan te ontsnappen. En na De een van de ander volgen er tot nog toe nog twee delen.

(Philip Kerr – De een van de ander)

Het licht van vroeger dagen

Eigenlijk valt het mij tegen, al die ScienceFiction. De herinnering eraan blijkt beter dan de werkelijkheid. Of ik lees telkens weer het verkeerde boek.

Ook Het licht van vroeger dagen is een boek met geweldige ideeën maar met een tegenvallend plot. Bij goeie ScienceFiction staat techniek in dienst van het verhaal, hier staat het verhaal in dienst van een verkenning van de gevolgen van een bepaalde uitvinding. De mogelijkheid om via wormgaten in het verleden te kunnen kijken. ‘Iedereen kan elkaar gaan volgen’ berichte nu.nl gisteren, en hoe dat uit kan pakken laat Het licht van vroeger dagen zien. Alleen is men de plot vergeten. En dat is jammer, want Arthur C. Clarke en Stephen Baxter zijn verrassend actueel met hun toekomst visie.

Zo voorspellen ze, het boek verscheen in 2000, een kredietcrisis in 2009:

Maar Groot-Brittannië was in verval. Als onderdeel van een verenigd Europa – en dus niet meer in bezit van macro-economisch politiek gereedschap als zeggenschap over wissel- en rentekoersen, maar ook niet beschermd door de gebrekkig geïntegreerde grotere economie – was de Britse regering niet in staat om een plotse, steile daling van de economie tot staan te brengen.

Verdere issues betreffen oorlogen om (drink)water en moet ik met enige regelmaat, bij politieke ontwikkelingen, denken aan De terugkeer van de geschiedenis. Als je als ScienceFiction schrijvers zo’n visie hebt is het jammer dat er geen sterker verhaal omheen gebouwd is. Nu verzand dat teveel in terug in de tijd kijken om te zien hoeveel er nu werkelijk waar is van de bijbel en het via DNA terugvolgen van voorouders over een tijdsbestek van miljoenen jaren terug. Een gemiste kans.

(Arthur C. Clarke & Stephen Baxter – Het licht van vroeger dagen)

Essay over het toegewijde bestaan als supporter van voetbalclub Standard de Liège

Eigenlijk let ik nooit op die literaire juweeltjes maar dit keer viel mijn oog er wel op, misschien wel vanwege die grote stapels. En als dan blijkt dat dit essay van Dimitri Verhulst ook nog eens exclusief geschreven is, is de koop snel gesloten. Normaal gesproken geef ik niks om voetbal maar nu heb ik mij er kostelijk mee vermaakt. Dit essay houdt zich op ergens tussen De helaasheid der dingen en Godverdomse dagen op een godverdomse bol. Over supporters artikelen (een string met logo: “…op het miniscule stukje stof dat een brug slaat van de ene snee naar de andere, vond de couturier nog net voldoende plaats om de volledige clubnaam te borduren.”), over voetbal “op café” kijken (“Maar je wordt daar altijd weer zo dronken van en tegen de tijd dat de eerste hoekschop wordt genomen is elke vezel van je kledij reeds doorregen van nicotinestank.”) en in de file staan voor het stadion (“Er worden duimen de lucht in gepriemd, glimlachen gewisseld. Idyllisch, haast. Alleen jammer van die CO2.”).
Het mooiste literaire juweeltje tot nog toe.

(Dimitri Verhulst – Essay over het toegewijde bestaan als supporter van voetbalclub Standard de Liège)

De terugkeer van de geschiedenis

Terwijl in Berlijn gevierd wordt dat de muur twintig jaar geleden is gevallen, lees ik De terugkeer van de geschiedenis van Robert Kaplan.

In de jaren direct na de Koude Oorlog leek zich het aanlokkelijke perspectief te openen van een nieuwe internationale orde waarin natiestaten versmolten of volledig verdwenen, ideologische conflicten wegvielen, culturen zich vermengden en er steeds meer ruimte ontstond voor vrije handel en communicatie. De moderne democratische wereld wilde geloven dat met het einde van de Koude Oorlog niet slechts één strategisch en ideologisch conflict beëindigd was, maar dat álle strategische en ideologische conflicten ten einde waren gekomen. Volkeren en hun leiders hunkerden naar ‘een getransformeerde wereld’.
Maar dat was een illusie. De wereld is niet getransformeerd.

In een scherpe analyse toont Kagan, een neoconservatieve denker en iemand wiens ideeën van invloed waren op het beleid van president Bush, de stand van zaken bij de verschillende grootmachten, de te verwachten botsingen tussen democratieën en autocratieën, en de strijd van moslimfundamentalisten. En dat alles kort en bondig in heldere taal. Ik zal in de nabije toekomst nog vaak terugdenken aan dit boekje bij berichtgeving over internationale betrekkingen.

(Robert Kagan – De terugkeer van de geschiedenis)

Een ochtend in Irgalem

Net een arthouse film, dit Een ochtend in Irgalem van Davide Longo, veel sfeer, vreemde overgangen en achteraf kan je niet vertellen waar het over ging. “Maar mooi was het wel!” Nu is Davide Longo van oorsprong filmmaker, en Een ochtend in Irgalem zijn roman debuut, en dat verklaart een hoop. Hij schetst sfeervolle beelden van Ethiopië ten tijde van de Italiaanse bezetting, filmisch beschreven met oog voor kleine details. Uiterst traag vertelt hij rond mooie plaatjes een dun verhaaltje dat vaag aan Hart der duisternis doet denken. Mooi is het wel, maar een volgende keer wat meer inhoud graag.

(Davide Longo – Een ochtend in Irgalem)