December 2009

You are currently browsing the monthly archive for December 2009.

Op drift in paradoxen

December 31, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Als er iets tegen is gevallen aan die 999 Challenge dan wel de categorie Science Fiction. Of het waren filosofische verhandelingen met een slecht plot, of het waren hooguit spannende jongensboeken. Op drift in paradoxen van Charles Harness is een beetje van beide. Bordkartonnen karakters ruziën over de vraag wie er straks aan boord gaat van een supersonisch ruimteschip dat over vijf jaar geleden is neergestort. En ja, die zin die klopt. Zo’n boek. Voorin het boek staat een kleine biografie van Charles Harness waarin vermeld dat hij Op drift in paradoxen schreef om zijn doktersrekeningen te kunnen voldoen. Eigenlijk mag je het niet zeggen, maar het is jammer dat die dokter blijkbaar zo succesvol het leven heeft weten te rekken…

(Charles Harness - Op drift in paradoxen)

Het afzien van 2009

December 30, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Even getwijfeld of ik Het afzien van 2009 wel zou kopen, veel zag ik al via de Fokke & Sukke app op de iPhone voorbij komen. Maar eigenlijk kan je niet zonder een jaaroverzicht, en dan is Fokke & Sukke nog altijd het meest vermakelijke jaaroverzicht.

iPhone screenshot van de Fokke & Sukke app

(Reid, Geleijnse & van Tol - Fokke & Sukke, Het afzien van 2009)

Wat is de Wat

December 28, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Wat is de Wat was het eerste boek dat ik voor mijn Afrika categorie klaar had liggen, maar steeds weer las ik wat anders, bang dat dit boek een soort Duizend schitterende zonnen zou zijn. De quote voorop het boek van Khaled Hosseini deed het ergste vermoeden. Duizend schitterende zonnen was een prima boek maar ook enigszins ongeloofwaardig met al dat leed van een heel land samengevat in één leven. Gelukkig maakt Dave Eggers van Wat is de Wat geen waargebeurde woensdagavond film.

De schuld voor wat de Soedanezen overkwam, bleek overal te liggen. En hoe duidelijker we begrepen dat ons lot verbonden was met talloze problemen overal ter wereld, hoe meer inzicht we kregen in het web van geld, macht en olie dat ons leed mogelijk had genaakt, en hoe sterker het gevoel werd dat er nu toch wel snel iets zou worden ondernomen om Zuid-Soedan te redden.

De hele ellende van Zuid-Soedan zit in het verhaal van Valentino Achak Deng verwerkt, maar door de manier van vertellen wordt het nergens een zwaarmoedig gebeuren. En een hoop herkenning ook vanuit de tijd dat ik met minderjarige asielzoekers werkte. De vele verjaardagen op 1 januari, hoewel die ook op andere 1ste dagen van het kwartaal voorkwamen. Valse namen en leeftijden omdat dat op enig moment voordeel oplevert. Overigens nooit een asielzoeker uit Soedan ontmoet.

(Dave Eggers - Wat is de Wat)

December

December 20, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Eerst had hij het geweten aan de tijd van het jaar: december was niet haar favoriete maand. Te vroeg donker, te veel feestdagen, te veel gesoebat van ouders, niet alleen de hare ook de zijne, of ze kwamen eten, of ze kwamen slapen.

Er zijn zoveel mensen voor wie die decembermaand een Mont Ventoux is dat je wel eens denkt “kunnen we dat niet gewoon beter overslaan?” Vonne van der Meer schreef een boek vol verhalen over dit soort bergbedwingers, getiteld December. En wederom doet ze waar ze goed in is, verhalen vertellen. In zeven verhalen schetst ze een aantal boeiende personages zoals alleen zij dat kan. Een boek waar je in begint om het vervolgens niet meer weg te leggen. En ja, het heeft enigszins een Libelle gehalte. En ja, het geloof is ook nooit ver weg.

Met zijn vieren spanden we ons in de kleine Tom, de benjamin van ons gezin, voor het geloof te behouden.

Zelfs als het over Sinterklaas gaat zit er een evangeliserende ondertoon in. Desondanks prima vermaak. Ik moest de eilandtrilogie ook maar eens herlezen.

(Vonne van der Meer - December)

Geheim dagboek 1984-1987

December 16, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

“Volg jij @GeheimDagboek?” kreeg ik als vraag op twitter. Het antwoord was nee. Ik heb Hans Warren ooit eens op televisie gezien en op mij maakte hij toen een weinig sympathieke indruk. Een dagboekschrijver die iedereen in zijn omgeving te kakken zet. Maar na een paar dagen @GeheimDagboek gevolgd te hebben raakte ik toch gefascineerd door al die dagboekfragmenten. En gelukkig is er dan een bibliotheek waar je zo’n deel Geheim Dagboek kunt lenen. Het werd deel 16: 1984-1987.

Bij het lezen van de dagboeken van Jan Wolkers heb ik mij wel eens afgevraagd in hoeverre zo’n gepubliceerd dagboek nu overeenkomt met wat er aanvankelijk genoteerd werd, Hans Warren geeft een mooie inkijk in hoe zijn gepubliceerde dagboeken tot stand komen:

Meer en meer beschouw ik de dagboeken zoals ik ze publiceer als een literair kunstwerk. Ik móet de cahiers bewerken, veel ervan is bruikbaar, maar ook is er veel dat kan vervallen. Het is dwaas daarover een slecht geweten te hebben. Ik doe toch hetzelfde met mijn gedichten? Het is volstrekt legitiem. Ik geef de teksten zoals ik ze publicabel acht. Dat ik m’n vroegere zelf en m’n omgeving daarbij soms een andere kleur geef, komt niet alleen mijn visage, maar ook de boeken ten goede. Waarom zou je de echtheid zo ver voeren dat je de lezer gaat vervelen? Dé waarheid kan toch nooit gezegd worden, die bestaat niet.
[22 juni 1984]

Opvallend trouwens hoeveel die dagboeken van Jan Wolkers en Hans Warren met elkaar gemeen hebben. Beide genieten van eten, van beestjes in de natuur, van kunst en muziek, beide hebben kwalen die besproken worden, en beiden een seksleven dat veelvuldig ter sprake komt. Maar bij Wolkers spreekt er een levensvreugde uit die ik bij Warren wel eens mis. Hans Warren voelt zich nogal eens miskend en kan, zoals ik vooraf verwachte, nogal eens onsympathiek en kwetsend naar anderen overkomen. Dat hij het op televisie niet goed doet geeft hij zelf ook toe:

Ik wen ook nooit aan mijn uiterlijk en aan mijn stem. Zojuist naar de Büch-uitzending gekeken. Het viel me mee dat ik geen enkele maal ‘eh’ zei en goed formuleerde. Maar ik zag er verschrikkelijk uit. Dat geknepen mondje, die schrale kop.
[30 oktober 1986]

Wat ik bij Wolkers wel eens mis is continuïteit, ik hoop nog altijd op Dagboek 1973, of Dagboek 1975. Daar heb je bij Hans Warren geen last van. Er zijn 22 delen Geheim Dagboek, van 1940 tot aan zijn dood in 2001. Maar voor nu waren deze 40 maanden, januari 1984 tot en met april 1987, even genoeg.

(Hans Warren - Geheim dagboek 1984-1987)

Hart der duisternis

December 15, 2009 in Gelezen 2009 | 1 comment

Ik schreef een kleine twee jaar geleden al dat Hart der duisternis een boek is om te herlezen en nu ik dat gedaan heb zeg ik dat opnieuw. En een volgende keer misschien eens in het Engels omdat hoe goed de vertaling van Bas Heijne ook is er zinnen zijn die je in het Engels wilt lezen. De befaamde woorden van Kurtz “The horror! The horror!” bijvoorbeeld, even later gevolgd door de bootsjongen met zijn “Mistah Kurtz, he dead”.

Een of ander beeld, een of ander visioen, deed hem fluisterend een kreet slaken - hij schreeuwde het tot twee keer toe uit, een schreeuw die niet meer was dan een ademtocht: “Afgrijselijk! Zo afgrijselijk!”

(Joseph Conrad - Hart der duisternis)

Kluis 21

December 11, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Een boek wegleggen omdat het te spannend is is goed maar zodra je een boek zo af en toe weglegt omdat je eigenlijk niet verder wil lezen hoe mensen met elkaar omgaan kan je je afvragen of er nog sprake is van ontspannende literatuur. Zoals het een goeie Zweedse crimi beaamt is er in Kluis 21 van het duo Anders Roslund en Börge Hellström ruim aandacht voor allerlei sociale misstanden. Prostitutie, vrouwenhandel, trafficing in dit geval. Net als bij de Millennium trilogie van Stieg Larsson. Maar waar dat bij Larsson vooral een kapstok was om een spannend verhaal te vertellen is het bij Roslund & Hellström eerder andersom: een spannend verhaal als kapstok voor de afschuwelijke waarheid.

‘Schaamte vreet aan je. De schaamte drijft hen allemaal. We zouden geen jacht moeten maken op misdadigers, maar op de schaamte die de misdadigers drijft.’

Roslund & Hellström schrijven over die schaamte en weten bij de lezer een plaatsvervangende schaamte op te roepen. Een goed boek, maar niet geschikt als vakantie literatuur.

(Roslund & Hellström - Kluis 21)

De 90 bekendste boeken voor mensen met haast

December 10, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Bekende boeken samenvatten zodat iedereen er over mee kan praten lijkt een trend te zijn de laatste tijd. Zo verscheen recent een bundel twitterature, 75 klassiekers in maximaal 140 karakters. En nu dus De 90 bekendste boeken voor mensen met haast van de Zweedse striptekenaar Henrik Lange. In telkens 4 plaatjes herverteld hij op hilarische wijze de bekende klassiekers en enkele verrassende titels als Het beste damesdetectivebureau van Alexander McCall Smith, First blood van David Morrell (nooit geweten dat dat een boek was, en dat het slot van de film zodanig afwijkt dat er vele sequels zouden volgen) of De stam van de holenbeer van Jean M. Auel. De boeken die ik gelezen heb zijn herkenbaar en vermakelijk samengevat, van de boeken die ik niet gelezen heb wordt voldoende verteld om mee te kunnen praten en nieuwsgierig te maken zonder dat het plot verraden wordt.

Wonderlijk genoeg luidt de originele titel 80 romaner för dig som har bråttom en je hoeft geen Zweeds te kunnen lezen om in te zien dat er in vertaling 10 boeken bij gekomen zijn. Of dat werkelijk zo is heb ik niet nageteld.

Natuurlijk had ik op deze wijze de 999 challenge moeten vervullen, dan was ik nu klaar geweest.

(Henrik Lange - De 90 bekendste boeken voor mensen met haast)

De bovenbazen

December 3, 2009 in Gelezen 2009 | No comments

Een Bommelse kijk op de kredietcrisis belooft De bovenbazen van Marten Toonder te zijn. En inderdaad blijkt het verhaal uit 1963 opvallend veel overeenkomsten te hebben met, bijvoorbeeld, de val van de DSB. Het voorwoord van Willem Middelkoop verduidelijkt een en ander nog eens, hoewel ik het (gelukkig maar) als nawoord las. Middelkoop verklapt net iets teveel over het verhaal dat volgt.

Wat een genot toch weer om weer eens wat van Toonder te lezen. Genieten van taalvondsten. De bovenbazen als die paar mensen die altijd maar weer de touwtjes in handen hebben, en heer Bommel die bijna per ongeluk baas bovenbazen dreigt te worden. Alleen het einde is, zoals vaker bij Toonder wat onverwacht annex afgeraffeld.

Deze crisiseditie doet in een ander opzicht zijn naam eer aan. Niet het onderwerp van het verhaal, noch het voorwoord maken dit een crisiseditie maar de uitgave zelf. De plaatjes, bij Toonder toch minstens zo belangrijk als het verhaal zelf, zijn tot een marginaal minimum verkleint en de bladzijden zelf zijn ook niet al te netjes gesneden. Jammer dat daar niet iets meer aandacht aan besteed is.

(Marten Toonder - De bovenbazen)