Tag Archives: Bekroond Europa

Veranderend licht

53 | Veranderend licht - Jens Christian GrøndahlDeel 2 uit de serie Bekroond Europa. Veranderend licht van Jens Christian Grøndahl werd bekroond met de BG Banks Litteraturpris 2003. Een meester in het ontleden van ons gevoelsleven, volgens de achterflap, en de vorige week overleden Michael Zeeman wordt gequote ‘Grøndahl lezen is telkens opveren, getroffen door zijn formuleringen.’ Het klopt wel, Grøndahl is inderdaad een meester waar het gevoelens betreft, helder, raak en herkenbaar. Maar tegelijkertijd blijft het allemaal wat afstandelijk, raak ik nergens betrokken bij de personages.

(Jens Christian Grøndahl – Veranderend licht)

In de ban van mijn vader

Deel 4 uit de serie Bekroond Europa is In de ban van mijn vader van de Italiaanse schrijver Sandro Veronesi. In 2000 bekroond met de Premio Campiello, de meest prestigieuze literaire prijs van Italië.
Het centrale thema in In de ban van mijn vader is identiteit:

Ik ga het huis weer in en bedenk dat het waar is, dat niemand weet wie wij echt zijn, omdat we dat verbergen, en als we het niet opzettelijk verbergen, dan verbergen we het instinctmatig.

De vader van Gianni Orzan blijkt geen fascistische generaal te zijn geweest maar een Russische spion, zijn huwelijk blijkt lang niet zo goed te zijn als hij denkt, en zijn vrienden zijn lang zo vriendelijk niet merkt hij als hij ze afluistert via de intercom nadat ze vertrokken zijn. Zelfs de voorrangskruising blijkt al die jaren dat hij daar voorrang nam geen voorrangskruising te zijn geweest, zo ontdekt hij na een aanrijding.
Al met al is dit wederom een prachtig boek, in een prachtige reeks, die merkwaardig genoeg geen al te beste recensie in de Volkskrant, één van de initiatiefnemers van de reeks, kreeg:

Zeker, In de ban van mijn vader van Sandro Veronesi is een goed geschreven roman, maar het verhaal roept zoveel vragen op dat je niet kunt spreken van eindelijk weer eens een nieuw meesterwerk uit Italië.

(Sandro Veronesi – In de ban van mijn vader)

Ik ben weg

Aan het ene boek beleef je meer plezier dan aan het andere. Ik ben weg van Jean Echenoz is zo’n boek dat ik met bovengemiddeld plezier gelezen heb. (het derde boek in de serie Bekroond Europa dat mij verraste, na Amsterdam en Zomerhuis, later) Dat dit weer zo’n boek is waarvan de flaptekst niet overeen komt met de inhoud doet er dit keer niet toe, het vergroot het leesplezier alleen maar.

Het boek begint en eindigt met hetzelfde zinnetje, “Ik ben weg”, tevens de titel van het boek. Tussen die twee zinnen wordt er een hoop heen en weer gereisd, in auto’s, vliegtuigen, ambulances en een ijsbreker, door Parijs, half Frankrijk, de noordpool en het Spaanse San Sebastián. Neem daarbij onverwachte thriller accenten (denk aan de New York trilogie van Paul Auster), een niet geheel objectieve verteller (persoonlijk begin ik een beetje genoeg te krijgen van die Baumgartner. Zijn leven van alledag is eentonig. Behalve wonen in een hotel, regelmatig telefoneren en dingen bezoeken die hij toevallig tegenkomt, doet hij niet veel. Er zit te weinig in.) en prettige humor, en je hebt een prijzenswaardig boek.

(Jean Echenoz – Ik ben weg)

Een vrouw

Het is puur toeval dat ik enkel de oneven delen van de serie Bekroond Europa lees. Zo las ik deel zes (Het bezoek van de lijfarts van Per Olov Enquist) vorig jaar al eens, en hoewel dat een boek is dat zeker nog eens wil lezen, niet nu.

Deel zeven is Een vrouw van Péter Esterházy. Bekroond met de Kossuth Prijs in 1996.

Zevenennegentig keer Een vrouw in honderdvierentachtig bladzijden. Er is een vrouw, die mij liefheeft. Er is een vrouw, die mij haat. Er is een vrouw, die ik haat of zoiets. Er is een vrouw, die mij liefheeft, die dol is op mij. Er is een vrouw, die mij haat, die ik liefheb. Er is een vrouw. Laten we ophouden met dat ze-houdt-van-me-ze-haat-me-gedoe. Zomaar wat beginzinnen van enkele stukjes. En zo begint elk stukje.

Een vrouw wordt gepresenteerd als roman. Maar ik kan geen verhaal ontdekken. Gaat dit over één man met zevenennegentig vrouwen? Over één vrouw en de verschillende rollen die zij voor zevenennegentig mannen speelt? Over zevenennegentig mannen en zevenennegentig vrouwen? Of enkele mannen en enkele vrouwen? Is er een hoofdpersoon? Ik kan het niet ontdekken.

En dan is er seks. Regelmatig vliegen de kut, de flamoes, de lul, de kloten en het neuken (in allerlei standjes en vormen) je om de oren. Zonder dat het iets toevoegt.

En wat doet Jan Boezeroen (Brabantse zanger die in 1970 de cult klassieker De Fles zong) in een Hongaarse roman?

(Péter Esterházy – Een vrouw)

Zomerhuis, later

Boeken waarin muziek een rol speelt hebben bij mij altijd een streepje voor.

Zomerhuis, later van de Duitse schrijfster Judith Hermann begint met een motto uit een liedje van Tom Waits. In de negen daarop volgende verhalen klinkt met regelmaat muziek. Harry Belafonte in Orkaan (something farewell), Tom Waits in Sonja, Ween met “Buenos Tardes, Amigos” in Balivrouw, Wohltemperiertes Klavier van Bach door Glenn Gould in Hunter-Tompson-muziek, en meer Ween, meer Bach, David Bowie en Trans AM in het titelverhaal. Kortom, zo’n boek waarbij je een booknote interview zou willen lezen zoals Largehearted Boy die regelmatig plaatst.

Maar het is niet alleen de muziek die het een prettige leeservaring maakt, het zijn bovenal de verhalen. Grote-steden-verhalen, mensen-van-nu-verhalen. Geen moment heb je het idee het trucje van de schrijver nu wel te kennen, elk verhaal is weer verrassend anders. Het doet dan ook verlangen naar de tweede bundel verhalen die zij schreef, Niets dan geesten.

(Judith Hermann – Zomerhuis, later)