Bernlef

You are currently browsing articles tagged Bernlef.

De pianoman

March 14, 2008 in Gelezen 2008 | No comments

Het boekenweekgeschenk van 2008.

Elk jaar hetzelfde liedje. Op fora, boekenweblogs en krantenrecensies de klacht dat het toch allemaal erg mager is. En elk jaar weer een recordoplage. 960.000 exemplaren dit jaar, 5,5% meer dan in 2007. Vorig jaar kreeg ik half april nog de vraag of ik interesse had in een Brug, afgelopen woensdag, bij de start van de boekenweek, kreeg ik meteen al de vraag of ik er één of twee wilde hebben. Tja, als je zo gaat beginnen heb je wel een recordoplage nodig.

Maar ik moet toegeven dat ik van Bernlef een beter verhaal had verwacht. Een terp, een dagloner, een schooltje met een bovenmeester en een gescheiden vrouwtje uit de grote stad voor de lagere klassen, fietsbanden verpakken in een fabriek. Kortom, Nederland in de jaren vijftig. En dan aan het einde van hoofdstuk één vertrekt de pianoman met zijn euro’s naar Amsterdam. Daar gaat de geloofwaardigheid. Het noorden (Friesland? Groningen? De Wieringermeer?) als openluchtmuseum waar men nog leeft zoals vijftig, zestig jaar geleden.

Dan trekt het verhaal nog wel iets bij, maar het gevoel dat er meer had gezeten in het verhaal van de pianoman blijft aanwezig. Het mooiste nog aan dit boekenweekgeschenk is de omslag, met een schilderij van Willem van Althuis, waar K. Schippers in Stil maar zo mooi over schreef.

(Bernlef - De pianoman)

De asielzoeker

July 26, 2006 in Gelezen 2006 | No comments

Het zal eind 2003 zijn geweest dat ik De asielzoeker van Arnon Grunberg las. Ik vond het nogal tegenvallen, toen. Maar goed, zo’n boek krijgt de AKO literatuurprijs 2004 (“Ik ben echt heel blij en zal dit moment in een taxi in Bolivia niet snel vergeten“), en vorig jaar werd er zelfs een succesvol toneelstuk van gemaakt, zo succesvol dat het stuk nog eens gespeeld gaat worden het aankomende seizoen. Misschien heb ik het verkeerd gelezen, toen?

Ook De asielzoeker is nu in de AKO literatuurprijs reeks verschenen, reden om het boek nu nog eens te lezen. En wederom kom ik tot de conclusie dat ik dit Grunbergs minste roman vind. De eerste twee hoofdstukken zijn goed, eigenlijk had het daarbij moeten blijven, dan zou het een perfect kort verhaal geweest zijn. Dan volgen er nog negen hoofdstukken die wel aardig zijn en een aanvulling vormen op de eerste twee. Had Grunberg het daarbij gelaten dan was misschien een “wel aardige” roman geweest. Maar nog is het niet gedaan. Er volgen nóg drie hoofdstukken en eigenlijk is het een wonder dat het daarbij gebleven is. Wat ontbreekt is de humor en de filosofie waardoor Grunbergs andere romans wel de moeite waard zijn.

Ik blijf me verwonderen over het feit dat dit boek bekroond werd, en De Joodse Messias niet. Ook als je het bijgevoegde jury rapport, dit keer weer wel een echt jury rapport, leest. Van de andere vijf genomineerde las ik slechts Buiten is het maandag van Bernlef, maar dat is absoluut een beter boek. Maar ook Bernlef won al eens eerder met Publiek geheim.

Over de uitgave: De asielzoeker is het negende deel in de AKO literatuurprijs reeks. Eerder las ik deel een, Het grote verlangen van Marcel Möring. Dit keer geen storend aantal zetfouten.

(Arnon Grunberg - De asielzoeker)

Cellojaren

August 4, 2005 in Gelezen 2005 | No comments

Als je dan het voorstel doet om de titel van een boek te gebruiken als domeinnaam is het misschien ook aardig om dat boek eens te lezen. Aldus las ik Cellojaren van, toen nog, J. Bernlef.
Negentien korte verhalen staan er in het boek, en zoals in elke verhalenbundel staan er betere en mindere verhalen in. Veel verhalen zijn typische Bernlef verhalen, verhalen waarin het noorden een rol speelt, of het geheugen, mist of herfst. En vaak een combinatie van dat alles. Veel verhalen ook over schilders.
De cello zelf komt ook nog even langs, uiteraard in de cellosuites:

Ik herinner mij pianosonates van Haydn, die hij altijd opzette als het buiten regende en de cellosuites van Bach gespeeld door Pablo Casals. Hij hield van de grommende aanzetten van Casals strijkstok, die ik nu juist afbreuk vond doen aan de muziek. Net iemand die steeds zijn keel schraapt terwijl hij een mooi gedicht aan het voorlezen is.

Achteraf moet ik het wel met Robert Anker eens zijn: “Over nadagen, beste flap, in de gewone betekenis van het woord, gaat deze bundel echter niet, wel over de melancholie die als een cellotoon door het leven klinkt”.

(Bernlef - Cellojaren)