Zomerhitte

Het boekenweekgeschenk van 2005. Ondanks een oplage van 751.000 exemplaren als boekenweekgeschenk ligt er nu een fraai gebonden filmeditie van Zomerhitte in de winkel. Waar het boekenweekgeschenk de blote kont van Karina toonde is nu voor een met een handdoek bedekte Sophie Hilbrand gekozen. Een stuk preutser. Het mooiste is echter de bijbehorende dvd met daarop het laatste gefilmde interview met Jan Wolkers. Een oude man die scheefgezakt in zijn stoel volledig het gesprek naar zijn hand zet, met op de achtergrond één van zijn laatste schilderijen.

Deze keer beviel het herlezen mij beter. Het mag dan niet Wolkers sterkste roman zijn, er zit meer dan genoeg in om van te genieten. De gesprekken tussen de hoofdpersoon en Federici over kunst, de beschrijvingen van de natuur, de opmerkingen over fotografie. Alleen aan de topografische kennis van Kathleen mankeert wat:

“Het is toch alleen de afsluitdijk af en dan over Hoorn naar Amsterdam.”

De boot vanaf Texel komt echter in Den Helder aan, de afsluitdijk kun je, letterlijk en figuurlijk, links laten liggen.

En dat ik bij de eerste lezing al moest denken aan verfilming met Monique van de Ven. Voor de hoofdrol was ze te oud, maar aan een regiedebuut had ik nooit gedacht. Ik ben erg benieuwd naar de film.

(Jan Wolkers – Zomerhitte)

De pianoman

Het boekenweekgeschenk van 2008.

Elk jaar hetzelfde liedje. Op fora, boekenweblogs en krantenrecensies de klacht dat het toch allemaal erg mager is. En elk jaar weer een recordoplage. 960.000 exemplaren dit jaar, 5,5% meer dan in 2007. Vorig jaar kreeg ik half april nog de vraag of ik interesse had in een Brug, afgelopen woensdag, bij de start van de boekenweek, kreeg ik meteen al de vraag of ik er één of twee wilde hebben. Tja, als je zo gaat beginnen heb je wel een recordoplage nodig.

Maar ik moet toegeven dat ik van Bernlef een beter verhaal had verwacht. Een terp, een dagloner, een schooltje met een bovenmeester en een gescheiden vrouwtje uit de grote stad voor de lagere klassen, fietsbanden verpakken in een fabriek. Kortom, Nederland in de jaren vijftig. En dan aan het einde van hoofdstuk één vertrekt de pianoman met zijn euro’s naar Amsterdam. Daar gaat de geloofwaardigheid. Het noorden (Friesland? Groningen? De Wieringermeer?) als openluchtmuseum waar men nog leeft zoals vijftig, zestig jaar geleden.

Dan trekt het verhaal nog wel iets bij, maar het gevoel dat er meer had gezeten in het verhaal van de pianoman blijft aanwezig. Het mooiste nog aan dit boekenweekgeschenk is de omslag, met een schilderij van Willem van Althuis, waar K. Schippers in Stil maar zo mooi over schreef.

(Bernlef – De pianoman)

De brug

Het boekenweekgeschenk van 2007. Voor het eerst non-fictie, en van mij mag dat vaker. Liever wat feiten dan een slap verhaaltje dat krampachtig binnen de 100 bladzijde probeert te blijven.

Toch ook een puntje van kritiek. Geert Mak heeft het een aantal keer over foto’s van eerdere bruggen

De eerste foto van de brug dateert uit 1855 of 1856, genomen door een Engelsman, een zekere Robertson. We zien een schipbrug, met bij het begin en het einde de contouren van twee vrij steile boogconstructies voor de doorvaart van kleinere schepen.

ik had het wel aardig gevonden als er wat van die foto’s waren toegevoegd, nu moet je het doen met dat ene ongedateerde plaatje op de cover.

(Geert Mak – De brug)

Sterremeer

Het boekenweekgeschenk van 1990.
Vorig jaar tijdens mijn vakantie las ik Het aapje dat geluk pakt van Arnon Grunberg. Op de achterkant stond de aanbeveling: Door het diplomatenmilieu denk je aan het werk van F.Springer. In diezelfde vakantie kocht ik bij de boekenboer het boekenweekgeschenk Sterremeer van diezelfde F.Springer, wat ik nu een jaar later las. Sterremeer speelt echter niet in het diplomatenmilieu af, dus in hoeverre de vergelijking opgaat weet ik nog altijd niet.

Het verhaal over de dichter Felix Sterremeer, dat verteld wordt door zijn vriend de advocaat Nikko, is een literaire variant van het droste effect: Sterremeer is een mislukte dichter getrouwd met een rijke dame die een studie heeft gedaan naar een mislukte Duitse dichter en diens rijke dame. Als de Duitse dame zelfmoord heeft gepleegd, laat het einde zich raden…

Als liefhebber van de muziek van Gustav Mahler was het aardig dat Alma Mahler, op hoog bejaarde leeftijd, haar opwachting maakte tijdens de presentatie van Sterremeers dichtbundel.

Al met al een aardig boekje, hoewel de urgentie een beetje ontbreekt. Het leest aardig, kabbelt wat voort, maar er ontbreekt diepgang. Ach, een typisch boekenweekgeschenk.

(F.Springer – Sterremeer)

De verdachte Verheugt

Het boekenweekgeschenk van 1980.
Als ik het dan toch over Grijpstra en de Gier heb, moet ik over dat duo ook maar een boek lezen. De enige titel die ik bezit is het boekenweekgeschenk De verdachte Verheugt. Nu zou een spannend boek het niet meer tot boekenweekgeschenk brengen, aan de andere kant, toen was er geen maand van het spannende boek.

Ook nu een zaak zonder lijk, net als eerder bij Boks, maar een stuk minder uitgewerkt. Eigenlijk viel het hele boekje nogal tegen. Veel gezwam rondom een mislukt huwelijk.

Wat verder opviel is dat dit boekje veel gedateerder overkomt dan die Baantjer uit 1973. Misschien ligt daar wel de reden voor het feit dat Baantjer nog altijd herdrukt wordt en Grijpstra en de Gier niet. Ook de (geflopte?) tv serie kon niet voor een nieuw publiek zorgen.

(Janwillem van de Wetering – De verdachte Verheugt)