García Márquez. Gabriel

“Mijn God, dit duurt langer dan een ziekte!”, verzucht Fermina Daza tijdens het kijken naar een film. Het had net zo goed op het boek Liefde in tijden van cholera kunnen slaan. Of misschien keek ze wel naar de verfilming daarvan.

Ik vind dit Gabriel García Márquez‘ minste roman die ik tot nog toe gelezen heb. Misschien waren mijn verwachtingen wel te hoog. Het boek staat tenslotte bekend als hoogtepunt uit de wereldliteratuur. Mij was het allemaal te romantisch. Thema’s als liefde, ouderdom en dood heeft Márquez beter uitgewerkt, in Herinnering aan mijn droevige hoeren bijvoorbeeld. De slotzin toont gelijkenis met die van De kolonel krijgt nooit post, maar is lang niet zo sterk, een beetje lafjes/slapjes zoals de rest van het boek. Liefde in tijden van cholera bevat echter af en toe een rake waarheid, een stuk of tien zinnen om op te kauwen en herkauwen, die het lezen de moeite waard maakt. Dat belooft weinig goeds voor die film, dat soort zinnen laat zich niet filmen.

(Gabriel García Márquez - Liefde in tijden van cholera)

Willekeurig pak ik een roman van Gabriel García Márquez uit de doos Verzamelde Romans. Nee, niet geheel willekeurig. De dunste, even iets tussendoor lezen omdat een ander boek maar niet wil boeien. De kolonel krijgt nooit post, uit 1957. En dan komt oktober al om de hoek kijken.

Oktober had zich op de patio genesteld. Hij keek naar de plantengroei die in intense tinten groen doorbrak, naar de piepkleine tentheuveltjes van de wormen in de modder, en opnieuw voelde hij de rampzalige maand in zijn ingewanden.

Mooie, korte roman. En zo compleet al, bij zijn tweede. Eentje om snel te herlezen.

Honderd jaar eenzaamheid werd al eens verkozen tot boek met de mooiste openingszin, maar mocht er eens een verkiezing komen voor het beste slot, dan moet De kolonel krijgt nooit post maar winnen:

De kolonel had vijfenzeventig jaar - alle vijfenzeventig jaar van zijn leven, minuut voor minuut - nodig gehad om op dit punt te belanden. Hij voelde zich zuiver, ondubbelzinnig, onoverwinnelijk toen hij zijn antwoord gaf: ‘Stront.’

(Gabriel García Márquez - De kolonel krijgt nooit post)

Tachtig werd hij dit jaar, schrijver Gabriel García Márquez. Ter gelegenheid daarvan verscheen de interviewbundel Ik was al beroemd voordat iemand me kende met een zestal interviews uit de periode 1971-1997. Wat opvalt is dat García Márquez consequent aan zijn verhaal vasthoudt. Of het nu 1971 is, 1982 of 1997, in grote lijnen vertelt hij altijd weer hetzelfde verhaal, hoewel hij in details weer wel varieert want hij is wel zo vriendelijk om de betreffende journalist met een nieuw verhaal naar huis te sturen.
Het is daardoor niet alleen een bundel over García Márquez geworden, maar ook een over interviewen en de techniek die daar bij komt kijken, het uitwerken en er een verhaal van maken. Op meerdere manieren boeiend leesvoer.

(Gabriel García Márquez - Ik was al beroemd voordat iemand me kende)

Gabriel García Márqeuz is een schrijver die je gelezen hoort te hebben. Dat idee heb ik tenminste altijd. Het kwam er alleen nooit van. Honderd jaar eenzaamheid staat al jaren (zeker 10) ongelezen in de kast. En verder heb ik nog het journalistieke relaas Ontvoeringsbericht, niet verder gekomen dan bladzijde 64. Herinnering aan mijn droeve hoeren telt slechts 128 bladzijden, ideaal voor een kennismaking.

Ik vraag me af of het de naam roman wel waard is, of het niet eerder een verhalenbundel is met slechts één verhaal. Maar roman of verhaal, Herinnering aan mijn droeve hoeren is een schitterend kleinood. Een man besluit zichzelf voor zijn 90ste verjaardag een nacht met een maagd kado te doen. Zijn hele leven lang geniet hij de betaalde liefde:

Vanaf mijn twintigste legde ik een register aan waarin ik naam, leeftijd, plaats en een kort bericht over omstandigheden en stijl noteerde. Tot mijn vijftigste had ik vijfhonderdveertien vrouwen genoteerd met wie ik minstens eenmaal was geweest.

Maar nu, aan het eind van zijn leven, als hij de dagen slijt met het herlezen van zijn klassieke auteurs en het beluisteren van hoogstaande muziek, wordt hij verliefd.
Herinneringen aan het verleden, (dag)dromen en de nachten met Delgadina (zoals hij haar is gaan noemen) wisselen elkaar af. Het boek is misschien niet zo’n meesterwerk als Honderd jaar eenzaamheid of Liefde in tijden van cholera, het is een prachtig verhaal van een auteur op leeftijd over de liefde en het leven.

(Gabriel García Márquez - Herinnering aan mijn droeve hoeren)