Liefde in tijden van cholera

“Mijn God, dit duurt langer dan een ziekte!”, verzucht Fermina Daza tijdens het kijken naar een film. Het had net zo goed op het boek Liefde in tijden van cholera kunnen slaan. Of misschien keek ze wel naar de verfilming daarvan.

Ik vind dit Gabriel García Márquez‘ minste roman die ik tot nog toe gelezen heb. Misschien waren mijn verwachtingen wel te hoog. Het boek staat tenslotte bekend als hoogtepunt uit de wereldliteratuur. Mij was het allemaal te romantisch. Thema’s als liefde, ouderdom en dood heeft Márquez beter uitgewerkt, in Herinnering aan mijn droevige hoeren bijvoorbeeld. De slotzin toont gelijkenis met die van De kolonel krijgt nooit post, maar is lang niet zo sterk, een beetje lafjes/slapjes zoals de rest van het boek. Liefde in tijden van cholera bevat echter af en toe een rake waarheid, een stuk of tien zinnen om op te kauwen en herkauwen, die het lezen de moeite waard maakt. Dat belooft weinig goeds voor die film, dat soort zinnen laat zich niet filmen.

(Gabriel García Márquez – Liefde in tijden van cholera)

De kolonel krijgt nooit post

Gabriel García Márquez - Verzamelde romans
Willekeurig pak ik een roman van Gabriel García Márquez uit de doos Verzamelde Romans. Nee, niet geheel willekeurig. De dunste, even iets tussendoor lezen omdat een ander boek maar niet wil boeien. De kolonel krijgt nooit post, uit 1957. En dan komt oktober al om de hoek kijken.

Oktober had zich op de patio genesteld. Hij keek naar de plantengroei die in intense tinten groen doorbrak, naar de piepkleine tentheuveltjes van de wormen in de modder, en opnieuw voelde hij de rampzalige maand in zijn ingewanden.

Mooie, korte roman. En zo compleet al, bij zijn tweede. Eentje om snel te herlezen.

Honderd jaar eenzaamheid werd al eens verkozen tot boek met de mooiste openingszin, maar mocht er eens een verkiezing komen voor het beste slot, dan moet De kolonel krijgt nooit post maar winnen:

De kolonel had vijfenzeventig jaar – alle vijfenzeventig jaar van zijn leven, minuut voor minuut – nodig gehad om op dit punt te belanden. Hij voelde zich zuiver, ondubbelzinnig, onoverwinnelijk toen hij zijn antwoord gaf: ‘Stront.’

(Gabriel García Márquez – De kolonel krijgt nooit post)

Herinnering aan mijn droeve hoeren

Ter vergelijking van De schone slaapsters herlas ik Herinnering aan mijn droeve hoeren. Gabriel García Márquez heeft de eerste zin van De schone slaapsters als moto mee gegeven. Gek genoeg in verleden tijd.

Bij Yasunari Kawabata is de oude man 67, “Ik ben nog niet oud genoeg om aan een handje geleid te worden.”, bij García Márquez is de man 90, “De leeftijd is niet de leeftijd die je hebt, maar die je voelt.” De hoofdpersoon bij García Márquez is bovendien journalist, net als García Márquez zelf en Kawabata. Ook hier een oude man, een slapend meisje, herinneringen aan de vrouwen in zijn leven, zijn moeder, zijn bruid waar hij nooit mee zou trouwen, en de 514 vrouwen met wie hij minsten een maal de daad heeft gedaan.

Het blijft een mooie roman, niet alleen een eerbetoon aan de liefde en het leven, maar tevens ook een eerbetoon aan een door hem bewonderd boek.

(Gabriel García Márquez – Herinnering aan mijn droeve hoeren)

De schone slaapsters

Een deel van zijn werk werd geïnspireerd door werk van een andere Nobelprijswinnaar: De schone slaapsters van Yasunari Kawabata.
‘Het is het enige boek dat ik ooit heb gelezen waar ik jaloers op was. Ik las het en zei:”Waarom heb ik dat niet bedacht?”‘

Een fragment uit één van de interviews met Gabriel García Márquez in Ik was al beroemd voordat iemand me kende. Toen ik het boek tegenkwam in de winkel hoefde ik niet lang te aarzelen.

Vervolgens heeft Gabriel García Márquez dat boek alsnog min of meer zelf bedacht want Herinnering aan mijn droeve hoeren heeft een gelijke thematiek als De schone slaapsters van Yasunari Kawabata. Oude mannen, jonge vrouwen, de dood en erotiek.

Het is een wonderlijk verhaal dat Kawabata vertelt. Een oude man, 67 nog maar, die af en toe naar een huis gaat waar een naakt slapend meisje ligt. Iedere keer een ander. De meisjes zijn gedrogeerd, voor de man liggen ook slaappillen klaar. Seks vind er niet plaats. Wel herinnert de man zich door de meisjes allerlei andere vrouwen: zijn moeder, zijn dochter, een geisha, een avontuurtje.

Het is een fascinerende wereld die Kawabata schetst.

(Yasunari Kawabata – De schone slaapsters)

Kroniek van een aangekondigde dood

Van al die interviews met Gabriel García Márquez kreeg ik zin om weer eens wat van hem te lezen. Het werd Kroniek van een aangekondigde dood, een titel die mij was opgevallen bij een van de interviews. García Márquez de journalist is hier aan het werk, hier en daar de werkelijkheid licht naar zijn hand zettend. Een mooi verhaal over eerwraak, altijd gedacht dat dat iets typisch moslims was (niet dus), en over mensen die denken dat een andere wel de verantwoordelijkheid op zich neemt (niet dus) tot het te laat is.

Met een nawoord van Tommy Wieringa, staat er voorop het boek. Al net zo’n nawoord als eerder het voorwoord van Jan Wolkers bij de verhalen van Edgar Allan Poe. Een essay dat niet specifiek voor dit boek geschreven is. Aardig, maar weinig toegevoegde waarde.

(Gabriel García Márquez – Kroniek van een aangekondigde dood)