Het graf

Dat is toch mijn favoriete type thriller: politieman van vlees en bloed, geen type “onverwoestbare superheld”, puzzelt naar de oplossing van een misdaad, en de lezer puzzelt mee. Denk aan de Winter, aan Alan Banks, aan Elendur.

Vrijwel dezelfde woorden als bij de vorige drie boeken, toch net even anders. Pleeg ik nu plagiaat op mezelf?

Ik blijf het een vreemde actie vinden. De Nederlandse uitgever van Arnaldur Indriðason beschuldigde Henning Mankell en zijn Nederlandse uitgever van plagiaat. Het graf zou teveel lijken op Moordkuil. Ik vond het een goede reden om Het graf nog eens te lezen.

Na lezing moet ik concluderen dat de verschillen groter zijn dan de overeenkomsten. Moordkuil is een veel beter boek, wat niet zo gek is want Het graf is slechts een kort verhaal. Wel een goed kort verhaal, misschien wel beter dan alles in De jonge Wallander.

Toen ik Het graf in 2004 voor het eerst las was het mijn kennismaking met de Wallander boeken van Mankell. Nu heb ik er zes gelezen en bovendien vrijwel alle afleveringen gezien van de televisie serie waar Mankell de verhalen voor geleverd heeft. Het graf had moeiteloos in de televisie serie gepast, zowel qua plaatsing in tijd als qua lengte van het verhaal. Het had tot gevolg ik meermaals de acteurs uit de serie voor me zag tijdens het lezen.

Ik heb altijd het idee dat thrillers zich niet lenen voor herlezing, maar ik moet zeggen dat ik mij met Het graf prima vermaakt heb.

Het graf werd uitgegeven ter ere van de Maand van het spannende boek 2004.

(Henning Mankell – Het graf)

Goudkoorts op de renbaan

“Als je van paarden houdt..” was ooit een programma bij RTL5. Het leek mij ook altijd de perfecte omschrijving voor de boeken Dick Francis. Als je van paarden houdt lees je Dick Francis. Voor meisjes die de Penny ontgroeid zijn zeg maar.
Maar als IJsbrand, niet bepaald een paardenmeisje en iemand die het meestal niet zo op thrillers heeft, er vier met veel plezier leest maakt dat toch wel nieuwsgierig. En in de kast staat Goudkoorts op de renbaan, zo’n geschenkboekje te ere van de Maand van het spannende boek (’93), dus vooruit.

Het viel niet eens tegen, dit gegeven paard kun je gerust in de bek kijken. Vier korte verhalen die bevolkt worden met paardenfokkers, paardengokkers, paardenkopers, paardentrainers en paardenruiters. Allemaal bezig een extra centje te slaan uit hun bezigheden door het niet zo nauw met de waarheid te nemen. Nu eens kijken of de horde van een hele Francis ook te nemen is.

(Dick Francis – Goudkoorts op de renbaan)

De klokkenluider

True crime was het thema van de maand van het spannende boek 2003, en wie anders dan Tomas Ross is dan de meest geschikte persoon om het geschenk boekje te schrijven? Tomas Ross, zo’n beetje de uitvinder van de faction thriller, feiten en fictie vermengd.

Reden om De klokkenluider nog eens te lezen, bij verschijnen in 2003 las ik het ook al, was de overeenkomst met De vlucht van de 4de oktober. In beide boeken een auto ongeluk om de werkelijke doodsoorzaak te verdoezelen. In De vlucht van de 4de oktober is het de ambassade man James Bradey die tijdens een CIA klus omkomt bij de Bijlmerramp, in De klokkenluider is het het tweedekamerlid, en voorzitter van een commissie die de werkwijze van de AIVD tegen het licht houdt, Wouter Burger die vermoord is omdat hij teveel weet omtrent RaRa.

In tegenstelling tot eerder in De vlucht van de 4de oktober weet Ross nu wel een spannend verhaal te vertellen. Niet zozeer de vraag of Wouter Burger vermoord is staat centraal maar de vraag waarom. Wederom behoort de AIVD tot de schurken, of op zijn minst tot een schimmige organisatie die het niet zo nou met de wet neemt. Bovendien weet Ross de zeer recente geschiedenis, het verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van de afluisterpraktijken van de Roy van Zuydewijn en Margarita, in zijn verhaal te verwerken. En dat in nog geen honderd bladzijden.

(Tomas Ross – De klokkenluider)

Dovemansoren

Elk jaar lees ik wel een boek waarvan ik achteraf denk “wat een slecht boek”. Veel slechter dan Dovemansoren van Rinus Ferdinandusse zal ik waarschijnlijk dit jaar niet tegen komen. Ferdinandusse (1931) schreef ter gelegenheid van de Maand van het spannende boek 2001 dit geschenkboekje. De enige reden om bij hem aan te kloppen lijkt te liggen in het feit dat hij jarenlang hoofdredacteur is geweest van Vrij Nederland en hij nog altijd medewerker is van de VN Detective & Thrillergids, zijn andere boeken, Naakt over de schutting of Zij droeg die nacht een paars corset, zijn al jaren niet meer te koop.
Afgaande op Dovemansoren is dat ook niet zo vreemd. Een warrig verhaal, afspelend in een deels fictief Nederland, Grootaldegonde behoorde tot de zes grootste steden van Nederland, corrupte rechercheurs, joegoslavische maffia en een mislukte, gepensioneerde (soort van) de Cock als hoofdpersoon. Pas halverwege komt er een beetje vaart in met tegen het einde een onverwacht, onbevredigend plot.

(Rinus Ferdinandusse – Dovemansoren)

Schuld & boete

Zijn lievelingsboek, een boek dat hij minstens één keer per jaar herlas, was Misdaad en straf.

Hij is John Rebus, en Misdaad en straf is het beroemde boek van Fjodor Dostojevski. Jarenlang heette de Nederlandse vertaling van dat boek Schuld en boete en zo heet nu ook boekje van Ian Rankin dat ter gelegenheid van de Maand van het Spannende Boek is verschenen. Het cirkeltje rond.
“…een uitstekend opstapje naar de bij vlagen ijzersterke romans waarin deze speurder ook keer op keer centraal staat.” schrijft de VN Detective & Thrillergids. Ik weet het zo net nog niet. De vier verhalen in dit boekje zijn aardig, maar niet meer dan dat. Het zijn eerder leuke raadsels die Rebus oplost dan echte moordzaken. Er valt slechts één dode en zelfs dat is een ongeluk.
Als kennismaking met de Rebus boeken zou ik toch liever Hand & tand willen aanraden.

(Ian Rankin – Schuld & boete)