Een storm van zwaarden: Bloed en goud

Aanvankelijk kabbelt de tweede helft net zo kalmpjes voort als de eerste helft, maar als na zo’n honderddertig bladzijden dan toch eindelijk de actie losbarst, barst die ook goed los. Net als in De strijd der koningen volgen er een aantal volslagen krankzinnige plotwendingen: koning Robb Stark vermoord, tijdens de bruiloft van zijn oom, en vrouwe Catelyn, zijn moeder en een van de stemmen die het verhaal vertellen, eveneens de keel doorgesneden. En dan zie ik de Starks nog altijd als de helden van dit epos.

Ook koning Joffrey vindt de dood, op zijn eigen bruiloft nog wel, maar wie daar achter zit blijft duister. Dat wekt dan toch weer wat minder verbazing maar toch ook hier de vraag: wie blijft er nog over na zoveel doden?

De vraag of ik het Het lied van ijs en vuur verder moet lezen, of dat ik het voor gezien moet houden blijft lastig te beantwoorden. Aan de ene kant leest het vlot weg en zit het verhaal vol bizarre plotwendingen, complotwendingen!, anderzijds heb ik met de twee helften Een storm van zwaarden ruim 1100 bladzijden tekst gelezen zonder het gevoel te hebben een verhaal gelezen te hebben, met een kop en een staart.

(George R.R. Martin – Een storm van zwaarden: Bloed en goud)

Een storm van zwaarden: Staal en sneeuw

Eigenlijk is het een beetje vals spelen, zo’n half boek toevoegen aan de 999 challenge. Maar goed, dat halve boek is wel 622 bladzijden dik, en de andere helft 607. Het moet maar zo.

Sinds het tegenvallende De dwergen las ik geen fantasy meer, helemaal klaar met altijd weer datzelfde verhaaltje. Nu gaat dat niet helemaal op voor Het lied van ijs en vuur, en een van de redenen voor de 999 challenge was om eens wat boeken te lezen die al veel te lang ongelezen in de kast staan. De twee delen Een storm van zwaarden staan al ongelezen in de kast sinds 2006.

Maar zie na 3 jaar maar eens de draad op te pakken. Een goeie samenvatting van De strijd der koningen is er niet te vinden, niet in het Nederlands althans. De Engelse wikipedia heeft een goed verslag maar er zijn nogal wat namen veranderd in de vertaling, dus ook dat is niet goed te volgen.

Eenmaal in het verhaal, waarbij het begin van Een storm van zwaarden zich gelijktijdig afspeelt met het einde van De strijd der koningen, valt vooral op dat er nogal wat gesneuvelden zijn. Het lied van ijs en vuur moet uiteindelijk zeven delen gaan beslaan, maar na tweeënhalf deel zijn er zoveel hoge ridders gesneuveld of zodanig beschadigd uit de strijd gekomen dat er vrijwel niemand meer over is om nog eens een lekkere veldslag te voeren.

Zo’n half boek heeft ook nog eens tot gevolg dat er van een plot al helemaal geen sprake is. Men likt de wonden, wisselt wat gevangenen uit, doet een enkel strategisch huwelijk. Het leest, zoals eerdere delen, vlot weg maar na de andere helft van Een storm van zwaarden moet ik toch eens gaan bepalen in hoeverre het de moeite loont om op de overige delen te wachten.

(George R.R. Martin – Een storm van zwaarden: Staal en sneeuw)

De strijd der koningen

‘Wat is dat lied van ijs en vuur?’ vraagt Daenerys Targaryen tegen het einde van het boek aan Ser Jorah Mormont. ‘Geen lied dat ik ooit heb gehoord‘, is zijn antwoord. Halverwege De strijd der koningen bekroop mij dezelfde vraag. Waar gaat het eigenlijk over? Wat is het lied van ijs en vuur, waar gaat het eigenlijk om? Bij de Lord of the rings, of het Rad des tijds om een ander voorbeeld te noemen, is het duidelijk. Er is een kwaad dat de wereld zijn wil op wil leggen, en een groep helden die dat wil voorkomen. Maar wat is het overkoepelende verhaal van Het lied van ijs en vuur? Na lezing van De strijd der koningen is het mij niet veel duidelijker geworden.
Het maakt De strijd der koningen echter niet tot een slecht boek, verre van dat zelfs. Nieuwe stemmen die het verhaal vertellen, Ser Davos Zeewaard, de uienridder aan het hof van Stannis, en Theon Grauwvreugd, rauwe, onverbloemde taal: ‘Als je naakt naast een lelijke vrouw belandt, heb ik eens tegen Ned Stark gezegd, kun je alleen maar je ogen sluiten en gewoon je gang gaan.’ En een ongelofelijke hoeveelheid namen en personages. Zo is er een zeeslag bij Koningslanding waar het niet alleen pijlen, potten brandende pek en stenen regent, maar ook tientallen namen van de deelnemende boten aan beide zijden.
Maar bovenal zijn het de, soms op het krankzinnige af (ik was echt stomverbaasd toen Renling Baratheon overleed), plotwendingen die dit boek, deze serie boeken, zulk aangenaam leesvoer maken.

(George R.R. Martin – De strijd der koningen)

Het spel der tronen

Er is inderdaad weinig clichématigs aan de serie Het lied van ijs en vuur van George R.R. Martin, waarvan Het spel der tronen het eerste deel is. Eindelijk een keer geen “jonge knaap onderneemt queeste om de wereld te redden van het kwaad en wordt daarbij ondersteund door een oudere, wijzere man”, en ook geen eindeloos lange veldslagen waarbij slechts het voetvolk sterft. Geen elfen, trollen, orcs, goblins of dwergen. Nou ja, eentje dan, maar dat is er eerder één van het kaliber Lemmy. Als je Het lied van ijs en vuur al ergens mee wilt of kunt vergelijken, dan komen de Duin boeken van Frank Herbert nog het dichtst in de buurt.

Korte hoofdstukken waarbij het verhaal steeds weer vanuit een ander personage wordt verteld, eindigend in een cliffhanger, maakt het vlot leesbaar boek. Evengoed is dit boek ook een afgerond verhaal, hoewel er een voldoende lijntjes openblijven die nieuwsgierig maken naar het volgende deel: De strijd der koningen.

(George R.R. Martin – Het spel der tronen)

Sjabloon

Lord of the Rings is de moeder aller fantasy romans, het sjabloon waar alle andere fantasy romans aan voldoen” schreef ik ruim een jaar geleden. Ik ben niet de enige die er zo over denkt getuige het volgende interviewfragment met George R.R. Martin:

Ik probeer een meer realistisch karakter aan mijn werk mee te geven dan Tolkien deed. Hij werkte veel meer vanuit een mythisch perspectief. Tolkien staat aan het begin van de moderne fantasy, maar in de handen van vele van zijn volgelingen is zijn gedachtegoed clichématig geworden. Mijn werk is als het ware een reactie op deze clichés. Het gevecht van het absolute goed tegen het absolute kwaad is tot in het oneindige gedaan, maar het leven is niet zo simpel. Het gevecht tegen het kwaad is voornamelijk het herkennen van dit kwaad en soms zit dat in jezelf en niet in een man met een zwart kostuum. Dat zou het leven wel heel gemakkelijk maken en dat is ook ongeveer wat je vindt in slecht fantasy. [Elf Fantasy magazine no.28 2002]