Maak jezelf maar klaar

Wat Een vrouw van Marcel Möring betreft was Arie Storm mij te kritisch. Waar het Maak jezelf maar klaar van Elsbeth Etty betreft is hij misschien zelfs nog wel te mild:

Al die jaren al die boeken gelezen en nóg geen benul van zelfs maar de eenvoudigste romantechniek. ¹

Voor ik Maak jezelf maar klaar las, en al helemaal na het het lezen van Een vrouw, had ik nog het idee dat het jaloezie zou zijn. Arie Storm, recensent en schrijver van 6 romans niet en Elsbeth Etty recensent en debuterend met Maak jezelf maar klaar wel. Maar niets van dat alles, Maak jezelf maar klaar is werkelijk heel slecht.

Elsbeth Etty maakt het zich ook niet gemakkelijk. Maak jezelf maar klaar is geen vervolg op De ontdekking van de hemel, maar een aanvulling op, hetzelfde verhaal maar dan verteld door Ada, in de vorm van een dagboek, en door Sophia, in een voor- en nawoord bij het dagboek. Etty vindt het bovendien nodig om DOVDH een compleet andere betekenis te geven, dus komt ze met een nieuwe vader voor Quinten op de proppen, maakt van Quinten een autist (Asperger om precies te zijn) en zelfs een (de?) mogelijk leider van Al-Qaeda, Sophia lijdt aan Münchhausen by proxy en is lesbisch, Onno en Max zijn twee homo’s met een vader wens, Max heeft al een relatie met Sophia ver voordat daar in DOVDH sprake van is, en zo gaat het maar door. Volstrekt ongeloofwaardig.

(Elsbeth Etty – Maak jezelf maar klaar)

¹ Elsbeth Etty leutert er flink op los

De ontdekking van de hemel

De ontdekking van de hemel las ik ergens in 1994. Vanaf dat moment heb ik dat boek altijd als een van mijn favoriete boeken bestempeld. De verfilming uit 2001 zag ik in de bioscoop, en ook een paar maal op dvd. Twee jaar geleden besloot ik het boek weer eens te willen lezen, in 2007 werd het bovendien ook nog eens verkozen tot “Beste Nederlandstalige Boek Aller Tijden” (voor wat dat waard is) en schreef Elsbeth Etty ter gelegenheid van Harry Mulisch zijn tachtigste verjaardag een vervolg/aanvulling onder de titel Maak jezelf maar klaar. Nu, met Logboek in aantocht (dagboek 1991/’92 de jaren waarin De ontdekking van de hemel werd geschreven), word het hoog tijd om eindelijk eens dat boek te herlezen.
Continue reading

Een vrouw

De negatieve recensies van Parool recensent Arie Storm zorgden er voor dat ik eigenlijk geen zin meer had om de verjaardagsnovelles voor Harry Mulisch te lezen, en in sommige gevallen zelfs te kopen. Een vrouw van Marcel Möring had ik al wel gekocht, literaire kitsch volgens Arie Storm.
Nu de CPNB echter bekend heeft gemaakt dat in de campagne Nederland leest 2008 Twee vrouwen van Harry Mulisch centraal staat, leek het me toch wel aardig om dat vervolg van Marcel Möring te lezen.
En zo slecht is Een vrouw nu ook weer niet. Natuurlijk heeft Möring betere boeken geschreven, en natuurlijk is het geen Mulisch. En ja, er zitten wat intertekstuele grapjes naar Mulisch en zijn werk in verwerkt, maar daar is het dan ook een eerbetoon aan jarige schrijver voor. Al met al iet onaardig als tussendoortje.

(Marcel Möring – Een vrouw)

Quauhquauhtinchan in den vreemde

In A.F.Th’s romancyclus ‘Homo duplex’ steekt de verteller, om aan een dagvaarding van de rechtbank van Los Angeles te ontkomen, een tinnen degen door een grote, lichtgevende wereldbol: hij wil vluchten naar de verst verwijderde plek op aarde. De auteur had aldoor het gevoel dit beeld al eerder te zijn tegengekomen – en stuitte bij herlezing van De versierde mens op dit fragment uit ‘Q in den vreemde’, Mulisch’ Mexicaanse Oedipus-verhaal: ‘Vier ministers, zestig generaals, de directeur van de posterijen en talloze kapitalisten hadden het land verlaten, hadden een breinaald door hun globe gestoken en waren naar het verste punt op de kloot gevlogen.’ Deze ontdekking vormt het uitgangspunt voor de novelle waarmee A.F.Th. zijn collega toezingt bij diens tachtigste verjaardag.

Dus las ik na Mim Harry MulischQuauhquauhtinchan in den vreemde uit de bundel De verhalen. Dat viel nog niet mee. “Een sprookje” luidt de ondertitel, maar “kijk mij eens interessant doen met een wiskundige formule” was misschien een beter alternatief geweest. Erg Oidipous is het trouwens ook niet, wel een moord op de vader en een blinde ziener, maar daar houdt de vergelijking dan ook op. Goed, nu weet ik waar dat beeld van de doorstoken globe vandaan komt.

(Harry Mulisch – Quauhquauhtinchan in den vreemde)

Mim

Waar een jarige Harry Mulisch al niet goed voor is. Een nieuw deeltje Homo Duplex bijvoorbeeld. A.F.Th. schreef ter ere van Harry’s 80ste verjaardag de novelle Mim.

Mim is een Oidipous hervertelling in het alternatieve universum van Homo Duplex. Blijkbaar heeft dat er altijd al ingezeten, Oidipous betekent letterlijk gezwollen voeten terwijl Tibolt Satink door het leven gaat als Movo, de afkorting voor moeilijke voeten. Het Hellegatsplein, waar Movo in een veldslag tussen aanhangers van de kern en de pit zijn vader vermoord, is de driesprong uit het Oidipous verhaal, en mooie Thierry, blind na door hells angels in het frituurvet gedoopt te zijn, speelt de rol van de blinde ziener Tiresias. Thebe is dan Erdam, met supportersrellen als plaag.

Drijfzand koloniseren was de A.F.Th. versie van Antigone, Mim is dus Koning Oidipous. Vermoedelijk komt er nog wel een novelle uit waarin Oidipous te Kolonos centraal staat. Nu alleen nog een gelegenheid vinden om die novelle te laten verschijnen.

(A.F.Th. van der Heijden – Mim)