Nogmaals Pratchett. Dit keer met De wacht in de hoofdrol. En het beste Schijfwereld boek dat ik tot nog toe las. De titel lijkt dubieus vertaald, het originele Jingo werd een kreet die de NSB voor en tijdens de oorlog gebruikte, Houzee!. Maar o zo toepasselijk. In de zee tussen Ankh-Meurbork en het Arabisch aandoende Klatsch duikt een eiland op en al gauw breekt de spreekwoordelijke pleuris uit met vreemdelingenhaat en dergelijke.

Knap hoe Terry Pratchett de gevoelens na 9/11 beschrijft richting de Arabische wereld, en dat al in 1997. Verder weet hij zowel de aanslag op JFK als de uitvindingen van Leonardo da Vinci, in Houzee! Leonard van Quorm geheten, in zijn verhaal te verwerken en je nog aan het denken te zetten ook.

Het kwam doordat hij wilde dat er samenzweerders waren. Het was veel beter om je voor te stellen dat een stel van hun voorrechten en macht gek en cynisch geworden lieden ergens in een rokerig kamertje zat samen te zweren boven de cognac. Aan zo’n beeld moest je je vastklampen, want deed je dat niet dan kon je wel eens onder ogen moeten zien dat akelige dingen gebeuren omdat heel gewone mensen, van het soort dat de hond borstelde en hun kinderen voor het slapen gaan verhaaltjes vertelde, er vervolgens op uit gingen om vreselijke dingen te doen tegen andere doodgewone mensen. Het was zoveel makkelijker om te denken dat ZE dat deden. Het was akelig deprimerend om te denken dat WIJ die ZE waren. Als ZE erachter zaten, dan viel er niemand op aan te kijken. Als WIJ het waren, hoe zat het dan met MIJ? Ik ben er immers eentje van WIJ. Dat moet wel. Ik heb me vooral nooit gezien als iemand van ZE. Wij zijn er altijd eentje van ONS. Slechte dingen reken je HUN aan.

Evengoed valt er genoeg te lachen met de hoedjes van lik-me-fezje, de stoethaspelagenda (“Bingelebingeltje Piep!”) en een kort gast optreden van mevrouw Koek (die heeft ze vast zien aankomen).

(Terry Pratchett – Houzee!)

Terry Pratchett heb ik hoog zitten als schrijver. Toch las ik slechts vier boeken van hem, de laatste in 2005. Wel zag ik het afgelopen jaar twee verfilmingen van Pratchett: De kleur van toverij/Dat wonderbare licht en Berevaar.
Zieltonen is wederom een boek rondom De Dood, net als Maaierstijd. Dit keer brengt Pratchett een parodie op de rock ‘n roll, rots en bonkmuziek genaamd, met alles wat daarbij hoort. Op geld beluste managers (Snikkel de rasondernemer), bandjes (De Kevers, De Kinkels, De Wie en Looien Luchtschip), hits (Trap naar de hemel, We bonken de klok rond, Anarchie in A-M) en kleding (broeken met spijkers, blauwe suede schoenen of zoals de lector recentelijke runen een lederen tovermantel met het opschrift Geboren om te runen). De manager zelf hoort liever folkmuziek:

fatsoenlijke muziek met een echte tekst in het Ouds… “Alla liggan te vogela in hun nestas, maer thu hebbast die hic”

Gelezen voor de Elf uitdaging in de categorie Haha. Het lachen is gelukt.

(Terry Pratchett – Zieltonen)

Terry Pratchett is volstrekt anders dan welke andere fantasy schrijver dan ook. Bij hem geen doorsnee “jonge held onderneemt queeste geholpen door een oudere man, en er is ook nog een veldslag“. Nou ja, in Maaierstijd zit toevallig wel zo’n veldslag, maar dan wel weer typisch Pratchettiaans uitgevoerd: de tovenaars van de gesloten universiteit (de zogenoemde toverstaf) neemt het op tegen een kudde winkelwagentjes.

En er zijn meer wonderlijke figuren. Een boeman met pleinvrees, die zich overal achter verstopt maar daar nooit vandaan komt om “boe!” te roepen (op het cruciale moment natuurlijk wel, en zo geneest hij van zijn pleinvrees). Een negatieve weerwolf, een wolf die bij volle maan in een man verandert, een weerman dus. Mevrouw Koek, medium (Mevrouw Ariënne Koek was medium, maar wat klein uitgevallen) met haar voorgevoel waardoor ze antwoordt geeft voor de vraag gesteld is, de vraag dient uiteraard wel gesteld te worden anders krijgt ze migraine. Sibbe, de haan met geheugen verlies die daardoor niet weet hoe hij kraaien moet, en als dat opgelost is met een schoolbord blijkt hij dyslectisch te zijn. Kluudel-de-pluut!

Maar humor alleen maakt nog geen goed verhaal. Maaierstijd is het minste boek dat ik van Pratchett gelezen heb, en dat terwijl het verhaal veelbelovend is. De Dood krijgt te horen dat hij zal sterven. Met tijd van leven gaat hij op weg om die tijd te besteden en neemt een baantje aan als boerenknecht. Ondertussen hoopt de levensenergie zich op met alle gevolgen (zombies, krachttermen die tot leven komen, klopgeesten) van dien.

Veel personages, veel verhaallijnen. Aan het einde komen een aantal wel samen, maar een aantal lijntjes wordt te weinig uitgewerkt. Er had naar mijn idee met minder meer ingezeten, en dat is doodzonde.

(Terry Pratchett – Maaierstijd)