Na Venetië 1756 geraak ik met Salman Rushdie in Florence in de eerste helft van de 16de eeuw, en in India in de tweede helft van de 16de eeuw. Geen moorden, en lang niet zo historisch accuraat als Dante’s val, maar ondanks dat vele malen spannender. Rushdie weet een geschiedenis te vertellen die blijft boeien.
(Salman Rushdie – De verleidster van Florence)
Was er eerst de vergeelde boekenlegger van Kluun, nu is er ook een verkiezing geweest van het meest ongelezen boek in België. De winnaar van de vergeelde boekenlegger, Donna Tart met De kleine vriend, werd in België slechts 6de. Het meest ongelezen boek bij is onze zuiderburen is, heel toepasselijk, Het verdriet van België van Hugo Claus.
Umberto Eco scoort ook in België opvallend hoog, evenals De Duivelsverzen van Salman Rushdie. Opvallend is verder de vijfde plaats voor Ulysses van James Joyce, die hier de top twintig nog niet haalde. Zelf heb ik beide nummers een niet gelezen.
In literair magazine BOEK staat een top 10 van boeken die iedereen heeft, maar niemand (uit)leest. Een dubieus lijstje. (Zo staat op 4 de complete werken van William Shakespeare, en op 6 de bijbel. De Bijbel is geen boek, maar een verzameling boeken, en voor “verzameld werk” geldt eigenlijk hetzelfde)
Maar waar het mij nu om gaat, is Salman Rushdie. De enige schrijver die er twee keer in staat. Op 2 De Duivelsverzen en op 5 De laatste zucht van de Moor. De Duivelsverzen had zelfs op 1 moeten staan als je het mij vraagt, en niet, zoals nu, De slinger van Foucault van Umberto Eco. De Duivelsverzen verkocht vooral goed omdat Rushdie naar aanleiding van dat boek met de dood bedreigd werd. (Overigens staat De Duivelsverzen hier niet in de kast, De slinger van Foucault wel. Uitgelezen zelfs)
Die fatwa kan ook wel eens de reden geweest zijn waarom Rushdie, als enige buitenlandse schrijver ooit, werd gevraagd om een boekenweekgeschenk te schrijven. En tot voor kort stond dat ongelezen in de kast.
“Jacks dood, Neela’s liefde, de verslagen furie, Asmaans olifant, Elenors verdriet, Mila’s pijn, de denigrerende trionmfantelijkheid van loodgieter Beuys, het einde van de zomer, de coup van Bolgolam in Lillipiut-Blefuscu, Solanka’s eigen jalouzie op de RV-radicaal Babur, zijn ruzie met Neela, het gegil in de nacht, het vertellen van zijn persoonlijke ‘oerverhaal’. de supersonische ontwikkeling van het Galileo-Koningspoppenproject en het gigantische succes van de tegencoup van Commandant Akasz, Neela’s op hande vertrek: de versnelling van de tijdstroom was zo overweldigend dat het bijna komisch werd.”
Het boekenweekgeschenk van 2001. Tweeënenhalf keer zo dik als normaal, en dan, bijna aan het eind, een samenvatting van de schrijver zelf. Komisch indeed.
Weinig samenhang maar wel vreselijk rijk aan ideeen. Misschien wel te veel. “Woede schetst een actueel portret van een leven aan het begin van het derde millennium”, aldus de achterflap. Maar geschreven voor 9/11 en dus vooral het portret aan het eind van het tweede millennium. Eén ding is zeker, Rushdie voelt de tijdsgeest goed aan, het is soms net een vooraankondiging van 9/11. En waar De grond onder haar voeten een ode is aan de popmuziek (van horen zeggen) is Woede dat voor science fiction. Uiteindelijk niet echt bevredigend: te veel begonnen, te weinig afgemaakt.
(Salman Rushdie – Woede)