Misschien komt het doordat ik deze week weer eens een Storm las, maar De Moordmachine deed mij minder aan Star Trek denken dan dat De Sterrenkoning dat deed, en juist weer wel aan Storm. Nu was het ook wel een aardig idee van Jack Vance, een planeet aan de rand van het galaktisch (ook hier kontinue een K in plaats van een C) universum, de route er naar toe door de rest van de mensheid verloren, de planeet zelf technologisch teruggevallen in de tijd. Vechten met spierkracht, zoals Storm dat ook zo vaak doet.

Een ander geslaagd idee is Interwissel, een instantie die gezien kan worden als makelaar tussen ontvoerders en zij die losgeld betalen. Daar zie ik zelf ook nog wel handel in.

De mix van galaxy hopping, vooruitstrevende technologie en ouderwetse spierkracht maken ook dit tweede Duivelsprinsen verhaal aangenaam vermaak. Twee Duivelsprinsen verslagen, nog drie te gaan.

De Duivelsprinsen:
1 – De Sterrenkoning

(Jack Vance – De Moordmachine)

Onder invloed van een flinke lading Star Trek besloot ik weer eens wat Science Fiction te gaan lezen. Eén van mijn voornemens wat lezen betreft was om dit jaar de vijf Duivelsprinsen van Jack Vance te lezen. Het een valt mooi samen met het ander.

De eerste is De Sterrenkoning. Dit boek sluit goed aan bij de recent bekeken reeks Star Trek. Bergen planeten, nieuw ontdekte planeten (“to explore strange new worlds, to seek out new life and new civilizations, to boldly go where no one has gone before”), vreemdsoortige volkeren en zelfs iemand die zich Spock noemt. En net als Star Trek voldoende actie afgewisseld met enig gefilosofeer.

Die filosofie komt in de vorm van fragmenten uit gesprekken, handboeken, encyclopedia, voorwoorden en dergelijke waarmee elk hoofdstuk begint. En hoewel daarmee wel op een overtuigende wijze werelden en volkeren worden neergezet is het soms iets teveel van het goede. Het is vaak wat taaier geschreven dan het verhaal zelf, en drie, vier bladzijden is geen uitzondering.

Wonderlijk ook is de spelling. Het verhaal speelt zich omgerekend af in ongeveer 3500, de spelling is echter oud en achterhaald. Konsequent worden woorden met een K geschreven, in kode bijvoorbeeld. Copyright Nederlandse vertaling 1969. Daar zal het mee te maken hebben denk ik.

Eén Duivelsprins verslagen, nog vier te gaan.

(Jack Vance – De Sterrenkoning)

Dat Jack Vance op hoge leeftijd nog altijd schrijft is bewonderenswaardig. Toch halen zijn laatste boeken het niet bij ouder werk. De talen van Pao verscheen voor het eerst in 1957, en is een echt sciencefiction verhaal waarbij een filosofisch idee een grote rol speelt. In dit geval dat de taal van een volk het gedrag van een volk bepaald.
Pao is een agrarische planeet met 15 miljoen inwoners, akkerbouw en simpele ambachten voorzien de planeet in al wat nodig is. Slechts een kleine hoeveelheid technologische goederen worden geïmporteerd. Als de panarch van Pao wordt vermoord door zijn broer, de advizier Brekebarg, weet de zoon van de panarch te ontsnappen naar de planeet Breeknes, dankzij de tovenaar Paravos. Deze Paravos speelt echter ook een dubieuze rol. Als Pao aangevallen wordt door een clan van de vijandige planeet Vleermoor, stelt Paravos een programma voor aan Brekebag om de bevolking van Pao weerbaarder te maken:

“We moeten het geestelijke geraamte van het Paonese volk wijzigen – tenminste een bepaald deel daarvan – en dat wordt op de eenvoudigste manier bereikt door de taal te veranderen.”

Terwijl een deel van de bevolking één van de drie talen Krijgs, voor het soldatenvolk, Technisch, voor de uitvinders, of Denks, voor de handelaren, leert, smeedt Beran, de zoon van de oorspronkelijke Panarch, plannen om naar Pao terug te keren, zijn rechtmatige heerschappij op te eisen en de vier volkeren, Paonesen, Krijgers, Technici en Denkers, weer tot één volk te smeden.
De talen van Pao is één van de beste verhalen die ik tot nu toe van Jack Vance gelezen heb, spannend, ontspannend en met een theorie die het overdenken waard is.

(Jack Vance – De talen van Pao)

Een nieuwe Jack Vance is een bijzondere gebeurtenis. 88 jaar oud is de man nu en recent verscheen De Lokkende Verte, het vervolg op het in 1998 verschenen De Wilde Vaart. Aangezien ik zo’n 25 boeken van Jack Vance in de kast heb staan moest ook dit boek gelezen worden. Bij lange na niet zijn beste, maar evengoed het lezen waard.

De vrije loop heet(te) dit stukje (oorspronkelijk). Niet alleen zou het een mooie titel voor een Jack Vance roman kunnen zijn, maar bovenal is het een aardige omschrijving van De Lokkende Verte, alsof de schrijver zijn fantasie de vrije loop heeft laten gaan.
Jack Vance debuteerde ooit met het verhaal De Wereldbedenker (dit jaar 60 jaar geleden) en later werd dat ook min of meer zijn bijnaam. Ook in zijn laatste roman doet hij die bijnaam weer flink eer aan.

Nog steeds is Myron Tany werkzaam op de Glicca, een vracht- en passagiersschip. Er wordt wat heen en weer gereisd, Kirkus Reviews spreekt over Galaxy hopping, de moeder van Kapitein Maloof wordt bevrijdt uit handen van een oplichter, een gestolen vracht wordt terug gepikt en verkocht, er worden enkele kroegen bezocht en vele biertjes genuttigd. Myron en Joffer Hester worden weer herenigd waarna Joffer Hester sterft en haar fortuin nalaat aan Myron. En dat alles uitgesmeerd over een dikke 200 bladzijden.

Al met al niks bijzonders dus, voor een Vance met meer inhoud en verhaallijn kan je beter de Duivelsprinsen of de Lyonesse reeks lezen, hoewel er maar weinig mensen van zijn leeftijd nog zo’n lezenswaardig boek zullen schrijven. En dan is hij volgens zijn uitgever alweer aan een nieuw boek begonnen…

(Jack Vance – De Lokkende Verte)